Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh Lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1 - CTGDPT 2018

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh Lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1 - CTGDPT 2018

1. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1. Tên sáng kiến: “ Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1 - CTGDPT 2018” 2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng dạy môn Tiếng Việt lớp 1- CTGDPT mới trong trường Tiểu học. 3. Tác giả: Họ và tên: Nguyễn Thị Trang Ngày/ tháng/ năm sinh: 01/11/1990 Chức vụ, đơn vị công tác: Giáo viên - trường Tiểu học Trường Thọ Số điện thoại: 0962.593.195 4. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Tên đơn vị: Trường Tiểu học Trường Thọ Địa chỉ: xã Trường Thọ - huyện An Lão - thành phố Hải Phòng I. Mô tả giải pháp đã biết: Giáo dục là nền móng của sự phát triển kinh tế xã hội đem lại sự thịnh vượng cho nền kinh tế quốc dân. Có thể khẳng định rằng không có giáo dục thì không có bất cứ sự phát triển nào đối với con người, đối với kinh tế, văn hóa. Chính nhờ giáo dục mà các di sản tư tưởng và kĩ thuật của thế hệ trước truyền lại cho thế hệ sau. Các di sản này được tích lũy càng phong phú làm cho xã hội càng phát triển. Trong văn kiện Hội nghị TW4- khóa VII đã khẳng định: “Giáo dục - Đào tạo là chìa khóa để mở cửa tiến vào tương lai”. Nằm trong hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng. Mỗi môn học ở Tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu, rất quan trọng của nhân cách con người Việt nam. Từ những đổi mới của chương trình Tiểu học, đòi hỏi phải đổi mới chương trình môn Tiếng Việt. Chương trình Tiểu học thực hiện đổi mới đồng bộ về: Mục tiêu giáo dục - Nội dung và phương pháp dạy học - Cách thức đánh giá học tập của học sinh. Như chúng ta đã biết, môn Tiếng Việt ở trường Tiểu học có nhiệm vụ hình thành năng lực hoạt động ngôn ngữ cho học sinh. Năng lực hoạt động ngôn ngữ đó được thể hiện qua 4 kĩ năng: Nghe - đọc - nói - viết. Tập đọc là một phân môn của chương trình Tiếng Việt bậc Tiểu học. Đây là phân môn có vị trí đặc biệt quan trọng trong chương trình, vì nó đảm nhiệm việc hình thành và phát triển cho kĩ năng “đọc” nói chung và “đọc đúng” nói riêng. Một kĩ năng quan trọng hàng đầu của bậc Tiểu học. Tập đọc là môn học công cụ, là chìa khoá, là phương tiện để học sinh tiếp nhận tri thức loài người. Tập đọc giúp các em hiểu được cái hay, cái đẹp tinh tế của nghệ thuật ngôn từ, đặc biệt là đọc đúng giúp các em học được cách nói, cách viết một cách chính xác, trong sáng có nghệ thuật, góp phần không nhỏ vào việc rèn luyện kĩ năng đọc, cho học sinh vốn từ ngữ Tiếng Việt phong phú. Từ đó, các em sẽ học tốt các môn học khác, các em sẽ làm Toán đúng, viết đúng và nói đúng,... + Về đọc đúng: HS đọc đúng các phụ âm đầu, vần, thanh, đọc đúng các tiếng, từ, câu, đoạn văn, bài văn, bài thơ. + Đọc hay, đọc diễn cảm: HS khi đọc bài văn, bài thơ phải biết ngắt, nghỉ đúng các dấu chấm, dấu phẩy, dấu chấm hỏi, dấu chấm cảm. Khi đọc biết lên giọng, hạ giọng 1
2. ở những câu văn, bài thơ, hơn nữa là đọc phân vai. Học sinh hiểu được nội dung văn bản và thể loại, từ đó có thái độ, tình cảm đúng trong cuộc sống. Thông qua dạy học giúp các em có điều kiện tiếp cận và nắm bắt các môn học, hiểu các văn bản, tiếp thu và chiếm lĩnh được tri thức, tự tin khi giao tiếp nhằm góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam hiện đại, phát triển toàn diện về mọi mặt Đức - Trí - Thể - Mĩ cho học sinh. Chính vì vậy sáng kiến :“ Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1- CTGDPT 2018” đưa ra một số biện pháp rèn phát âm, sửa lỗi phát âm chưa chính xác của học sinh nhằm rèn kĩ năng đọc đúng, đọc hay góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy môn Tiếng Việt. Trong dạy Tiếng Việt ở Tiểu học nói chung và lớp 1 nói riêng, kĩ năng đọc là sự khởi đầu giúp cho học sinh chiếm lĩnh một công cụ mới để sử dụng trong học tập và trong giao tiếp. Nếu kĩ năng viết được coi là phương tiện ưu thế nhất trong hệ thống ngôn ngữ thì kĩ năng đọc có một vị trí quan trọng không thiếu được trong chương trình môn Tiếng Việt ở bậc Tiểu học. Trong chương trình tiểu học, các bài tập đọc của lớp 1 đã được chọn lọc kĩ càng, là những câu chuyện gần gũi, những bài văn, bài thơ hay...Nhằm cung cấp, bồi dưỡng cho các em lòng yêu thiên nhiên, yêu đất nước, yêu người lao động, yêu người thân, hiểu và yêu thêm lịch sử Việt Nam. Bởi vậy, nâng cao năng lực đọc cho học sinh là hết sức cần thiết. Rèn tốt kĩ năng đọc còn tạo cho học sinh một nền tảng vững chắc để học tốt Tiếng Việt và tất cả các môn khác. Năm học 2021-2022, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 1A với sĩ số là 35 em. Trong quá trình giảng dạy, tôi cũng gặp những thuận lợi và khó khăn sau: * Thuận lợi: - Chương trình GDPT 2018 với những điểm mới về phương pháp dạy học giúp khơi gợi tính sáng tạo, tự giác tiếp thu bài, tạo sự hứng thú của học sinh giúp các em làm chủ kiến thức của mình. - Phương pháp mới giúp học sinh nắm chắc kiến thức ngữ âm, chất lượng môn học Tiếng Việt của học sinh đã được nâng lên nhiều so với trước. - Học sinh có đầy đủ SGK và đồ dùng học tập. - Đa số các em đều ngoan, lễ phép và biết nghe lời. - Phần lớn phụ huynh học sinh quan tâm đến việc học của con em mình. * Khó khăn: Bên cạnh những thuận lợi còn những khó khăn sau: - Do tình hình dịch bệnh covid 19 diễn ra phức tạp nên giai đoạn cuối năm học ở trường Mầm non, HS nghỉ học nhiều. Trước khai giảng, HS không được đến trường làm quen thầy cô như mọi năm khiến các em còn nhiều bỡ ngỡ. Một số em còn nhút nhát, rụt rè chưa mạnh dạn trong giao tiếp. Nhiều em chưa thuộc bảng chữ cái khi vào đầu lớp Một. - Một số em còn nói ngọng, phát âm chưa chuẩn. Những lỗi thường thấy của học sinh: sai về phụ âm, sai về dấu thanh, sai về vần. 2
3. - Do đặc thù vùng nông thôn, phụ huynh làm khu công nghiệp nhiều, không có thời gian kèm cặp các em trong việc học ở nhà. Bên cạnh đó chương trình Tiếng Việt 1- CTGDPT 2018 là chương trình mới nên phụ huynh còn gặp nhiều khó khăn trong việc giải đáp thắc mắc của con trong việc học tập. Vào đầu năm học tôi đã tiến hành khảo sát nhỏ với lớp 1A do tôi đang giảng dạy, với nội dung sau: Kiểm tra về thể chất, về sự quan tâm của gia đình phụ huynh đối với việc học của con em. Kiểm tra sự nắm bắt, nhận diện chữ cái đã học ở trường mầm non. * Kết quả khảo sát đầu năm như sau: Tổng số 35 học sinh Mức độ nhận biết Số HS Tỉ lệ % Nhận biết và đọc được tất cả các chữ cái 10 28,6 Nhận biết và đọc được từ 7- 10 chữ cái 8 22,9 Nhận biết và đọc được từ 5- 6 chữ cái 6 17,1 Không nhận biết được chữ cái nào 11 31,4 * Nguyên nhân - Từ kết quả trên, tôi nhận thấy: Tỉ lệ học sinh nhận diện chắc chắn, chính xác bảng chữ cái quá thấp nên dẫn đến kết quả học tập của học sinh sẽ không cao. Một phần là các em chưa được sự quan tâm của gia đình. Một phần các em còn quá nhỏ, chưa ý thức tự giác, cố gắng trong học tập nên trong tiết học các em chưa tập trung, còn thụ động chưa ham thích học. II. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận sáng kiến II.1. Nội dung giải pháp mà tác giả đề xuất Trong thời đại ngày nay, khi xã hội càng phát triển càng đòi hỏi con người khả năng giao tiếp tốt hơn trong mọi hoàn cảnh, mọi môi trường. Trong hoạt động giao tiếp, vì vậy phát âm đúng được coi là yếu tố không thể thiếu. Vì vậy, sửa lỗi phát âm cho học sinh là một việc làm thường xuyên và liên tục trong dạy học. Và cũng là để thực hiện nhiệm vụ “giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt”, để “nói và viết Tiếng Việt sao cho đúng, cho hay”. Chính vì tầm quan trọng như vậy nên trong đề tài “ Một số biện pháp rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1 - CTGDPT 2018” tôi đã tìm ra các giải pháp có hiệu quả phục vụ cho nghiên cứu và giảng dạy như: Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh phát âm đúng, chuẩn xác - Hướng dẫn cách phát âm là phương pháp quan trọng hàng đầu, đòi hỏi người giáo viên phải có những hiểu biết, kinh nghiệm và cả kĩ năng hướng dẫn tốt. Khi hướng dẫn học sinh phát âm, cần dùng lời nói mạch lạc, đơn giản để học sinh dễ hiểu và có thể tự mình phát âm đúng. Đối với những âm, vần, tiếng dễ nhầm lẫn, giáo viên cần phải so sánh, phân tích cụ thể cách phát âm (môi – răng – lưỡi, đường dẫn hơi, điểm thoát hơi ) VD1: Khi học sinh sai lẫn âm l / n giáo viên cần hướng dẫn: + Âm l: lưỡi uốn cong, bật đầu lưỡi cho hơi thoát ra mạnh, dứt khoát. 3
4. + Âm n: Lưỡi ép sát lợi trên, cho hơi thoát ra đường mũi, sau đó mở miệng cho hơi thoát ra trên mặt lưỡi, luồng hơi có thể kéo dài. VD2: HS sai lẫn ở những âm đầu vần và cuối vần “ac” đọc thành “at”, giáo viên cần hướng dẫn: + ac: mở miệng rộng, hơi thoát ra gần trong chân lưỡi. + at: môi mở hơi rộng, đưa lưỡi chạm vào lợi trên, hơi ra trên mặt lưỡi. VD3: HS sai lẫn dấu thanh (gặp ở những học sinh có hệ thống bộ máy phát âm chưa hoàn chỉnh) giáo viên cần hướng dẫn: - Những tiếng có thanh hỏi / thanh nặng: đi ngủ - đi ngụ, cử tạ - cự tạ, củ sả - cụ sạ + Tiếng có thanh hỏi: giáo viên cần hướng dẫn cho học sinh phát âm trầm, hơi luyến giọng, lên cao, kéo dài hơi. Có thể kèm theo động tác ngửa cổ hướng mắt lên trên. + Tiếng có thanh nặng: phát âm thấp giọng và nặng, dứt khoát (không kéo dài). Khi phát âm có thể làm động tác gật đầu. - Những tiếng có thanh sắc – thanh ngã (em bé ngã – em bé ngá, ghế gỗ - ghế gố ) + Những tiếng có thanh ngã: đọc nhấn mạnh, hơi kéo dài, luyến giọng, lên cao giọng. + Những tiếng có thanh sắc: Đọc nhẹ nhàng hơn tiếng có thanh ngã, hơi ngắn, đọc nhanh, không kéo dài. Bằng cách hướng dẫn (như một vài ví dụ nêu trên) học sinh có thể dễ dàng phát âm và đạt hiệu quả cao. Ở lứa tuổi học sinh Tiểu học, các em luôn coi thầy, cô giáo của mình là thần tượng, là chuẩn mực. Đặc điểm tâm lí của học sinh ở lứa tuổi này là hay bắt chước, hay làm theo Học sinh lớp 1 hằng ngày đến lớp chủ yếu được nghe giọng của giáo viên. Vì vậy, giáo viên cố gắng cho học sinh nghe đúng, nghe hay thì việc học sinh đọc sai, viết sai từng bước được khắc phục. Muốn học sinh phát âm tốt thì giáo viên phải phát âm chuẩn xác. Khi vận dụng phương pháp đọc mẫu cho học sinh, giáo viên cần rèn luyện cho các em biết kết hợp cả kĩ năng nghe và nhìn (nghe tiếng phát âm và quan sát môi, miệng, lưỡi của cô). Như thế học sinh sẽ phát âm đúng và dễ dàng hơn. Người giáo viên khi đọc mẫu, không đơn giản chỉ là phát ra âm tiết mà cần biết phối hợp với thuật “hình môi” nhằm hướng dẫn các em phát âm chuẩn xác hơn. Học sinh nếu chỉ nghe mà không nhìn miệng cô đọc thì việc phát âm sẽ không đạt hiệu quả cao, vì trong môn Tiếng Việt 1 việc quan sát môi thầy, cô khi phát âm âm mới là rất quan trọng. Biện pháp 2: Sử dụng những đồ dùng trực quan khoa học có hiệu quả mang tính giáo dục - Trong từng tiết dạy môn Tiếng Việt, để giúp học sinh tích cực và ham học giáo viên cần sử dụng linh hoạt và phù hợp các phương tiện hỗ trợ tiết dạy như sau: 4
5. - Sử dụng tranh ảnh trong sách giáo khoa là chủ yếu. Sử dụng tranh trong SGK - Tận dụng những vật thật, tranh ảnh có sẵn trong thực tế để các em quan sát tìm hiểu và đặc biệt những tranh ảnh, vật mẫu do học sinh tự sưu tầm có liên quan đến bài dạy. Sử dụng vật thật - Sử dụng thường xuyên bộ đồ dùng học Tiếng Việt của học sinh và giáo viên. HS sử dụng bộ đồ dùng TV 5
6. - Ứng dụng các hình ảnh bài giảng điện tử giảng dạy trong tiết học. ƯDCNTT trong dạy học Biện pháp 3: Khuyến khích học sinh phát hiện lỗi sai và điều chỉnh cho nhau Hoạt động dạy – học luôn luôn được thực hiện trong mối quan hệ tương tác: giáo viên với học sinh, học sinh với giáo viên, học sinh với học sinh. Một tiết học diễn ra nếu thiếu sự tương tác giữa học sinh với học sinh thì tiết học sẽ trở nên đơn điệu, không phát huy được tích cực, chủ động của học sinh, đồng thời bầu không khí lớp học sẽ thiếu sự nhẹ nhàng, tự nhiên; người giáo viên cũng không thể hiện rõ được vai trò là người chỉ dẫn để giúp các em tự tìm tòi, lĩnh hội kiến thức. - Trong quá trình rèn kĩ năng phát âm cho học sinh, giáo viên luôn đặc biệt quan tâm đến mối quan hệ tương tác giữa học sinh với học sinh. Giáo viên cần chú trọng việc rèn cho các em có kĩ năng nghe – nhận xét – sửa sai giúp bạn và tự sửa sai cho mình. HS sửa sai giúp bạn 6
7. - Các em sử dụng các kĩ năng ấy thường xuyên trong các tiết học trở thành một thói quen, tạo nề nếp học tập tốt. Qua đó rèn luyện cho các em tác phong mạnh dạn, tự tin trong góp ý, trao đổi, trình bày ý kiến, góp phần hình thành nhân cách. Đôi bạn cùng tiến - Thực hiện thường xuyên như thế sẽ tạo được bầu không khí học tập sôi nổi, hiệu quả, đảm bảo được mục tiêu của việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực. Biện pháp 4: Rèn luyện tính kiên trì cho học sinh mọi lúc, mọi nơi Rèn cho học sinh có tính kiên trì là nhiệm vụ quan trọng của giáo viên trong quá trình giảng dạy. Bản thân người giáo viên cũng phải rất kiên trì để hình thành tính cách ấy cho học sinh. Trong dạy phát âm cho học sinh, khi các em phát âm chưa đúng, phải điều chỉnh nhiều lần mà vẫn chưa đạt yêu cầu, các em sẽ dễ chán nản, không muốn luyện tập. Khi ấy, giáo viên cần kiên trì hướng dẫn, làm mẫu, yêu cầu học sinh phát âm nhiều lần, thường xuyên động viên khích lệ học sinh bằng những lời khen “Em đã đọc tốt hơn rồi, em đã đọc được rồi đấy, em cố gắng lên nhé” được động viên như vậy, học sinh sẽ không nản lòng vì nghĩ rằng mình sẽ làm được, sắp làm được, bạn làm được thì mình cũng sẽ làm được từ đó học sinh sẽ quyết tâm hơn. - Trong số những học sinh phát âm sai, có một phần nhỏ học sinh do lười biếng, không muốn rèn luyện mình nên chỉ phát âm một cách nhanh chóng, đại khái cho xong, dần dần thành quen nên phát âm không chuẩn xác. Với những học sinh này, giáo viên phải kiên trì,lựa chọn thời điểm rèn cho các em, khen – chê đúng mực để các em thấy rằng mình có khả năng học tập rất tốt, mình cần phải thể hiện hết khả năng của mình. 7 Rèn HS vào giờ ra chơi
8. Rèn HS vào cuối buổi học - Để giúp học sinh phát âm chuẩn, giáo viên không chỉ hướng dẫn, sửa sai cho các em trong giờ học môn Tiếng việt mà cần luôn theo dõi, uốn nắn cho các em cả trong giờ chơi, trong hoạt động ngoại khóa, trong các tiết học khác: Đạo đức, TNXH, HĐTN..... Bởi vì những lúc vui chơi là lúc các em sử dụng lời nói một cách tự nhiên nhất. Người giáo viên cần chú ý quan sát để phát hiện những lỗi phát âm của các em và kịp thời sửa chữa, đồng thời tạo cho học sinh thói quen phát âm chuẩn dù ở bất cứ nơi đâu. Rèn trong tiết Đạo đức Rèn trong HĐ ngoại khoá Biện pháp 5: Tuyên dương, khuyến khích học sinh thường xuyên Trong năm học vừa qua, tôi đã áp dụng các biện pháp nêu ở trên để áp dụng rèn đọc cho các em đồng thời cũng thường xuyên kiểm tra đánh giá kết hợp với biện pháp tuyên dương, khuyến khích các em, từ đó các em rất hứng thú, vui vẻ, tạo được không khí thoải mái, là động lực cho các em tiếp tục rèn luyện, sửa chữa các lỗi mà các em mắc phải. Khi các em có tiến bộ, dù nhỏ nhất tôi cũng dùng những lời động viên để khuyến khích các em ( VD: “em đã phát âm tốt hơn tiết học trước, cố lên em nhé”, “ em đã có tiến bộ nhiều hơn rồi, cô khen em”...), cũng có thể bằng hình thức nhận xét vào vở 8
9. của các em khi chấm vở tập viết, vở chính tả(VD: “em viết có tiến bộ, em cần phát huy” ....). Không chỉ khen những em đã biết sửa lỗi mà tôi còn khen cả những em đã giúp bạn phát âm đúng, để từ đó các em có động lực giúp bạn hơn, hứng thú với việc giúp bạn. Theo CTGDPT - 2018, học sinh tiểu học được đánh giá theo Thông tư 27. Qua việc nhận xét, đánh giá giúp giáo viên kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, khích lệ và phát hiện những khó khăn chưa thể tự vượt qua của học sinh để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng về ưu điểm nổi bật và những hạn chế của mỗi học sinh để có giải pháp kịp thời nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của học sinh. Đồng thời giúp học sinh có khả năng tự đánh giá, tham gia đánh giá; tự học, tự điều chỉnh cách học; giao tiếp, hợp tác; có hứng thú học tập và rèn luyện để tiến bộ. Với lứa tuổi học sinh tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng, các em thích được cô giáo khen, các bạn biểu dương vì vậy khi dạy học tôi luôn chú ý động viên, khích lệ học sinh kịp thời giúp các em thấy tự tin, mạnh dạn hơn trong học tập, tham gia các hoạt động, không khí lớp học sôi nổi. Biện pháp 6: Kết hợp với phụ huynh rèn luyện phát âm cho học sinh Giáo viên cùng bàn bạc và thảo luận với phụ huynh ở buổi họp phụ huynh đầu năm, trên nhóm lớp, đưa ra cách đọc một số âm, tiếng, từ khó để phụ huynh nắm bắt được, từ đó phụ huynh rèn lỗi phát âm cho các con ở nhà. Với một số học sinh hay mắc lỗi khi phát âm( ngọng- đầy mồm lưỡi), giáo viên gặp trực tiếp phụ huynh trao đổi và động viên phụ huynh tìm biện pháp rèn cho con như: nên chọn những quyển truyện tranh trong đó có lời đối thoại để học sinh đọc. Giáo viên lưu ý phụ huynh thường xuyên chú ý tới lời nói trong quá trình giao tiếp, sinh hoạt tại nhà để rèn luyện thường xuyên cho con em. Như vậy việc phối hợp tốt giữa gia đình và nhà trường sẽ giúp các em dần dần đọc phát âm đúng. II.2. Tính mới, tính sáng tạo: II.2.1. Tính mới: Sử dụng các biện pháp rèn kĩ năng đọc nhằm nâng cao chất lượng giờ học Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 đó là kết hợp các phương pháp dạy học như: + Phương pháp trực quan + Phương pháp đàm thoại, vấn đáp + Phương pháp thực hành + Phương pháp nhận xét, nêu gương + Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề + Phương pháp hoạt động nhóm Việc thực hiện linh hoạt các phương pháp và biện pháp rèn kĩ năng đọc không chỉ trong giờ học Tiếng Việt mà còn thực hiện tích hợp trong các môn học khác: môn Toán, môn Đạo đức, TNXH, các hoạt động ngoại khoá, giờ ra chơi... Kết quả về sự tiến bộ của học sinh trong tiết học được tôi ghi chép cụ thể vào sổ nhật kí cá nhân. Đồng thời tôi thường xuyên cập nhật sự tiến bộ của học sinh trong các hoạt động, các tiết dạy của giáo viên khác để so sánh, rút kinh nghiệm vào từng thời điểm của năm học. Từ đó có thể so sánh kết quả học tập của học sinh từ tuần trước, tháng trước, kì học trước...rồi đề ra các 9
10. biện pháp để giảng dạy đạt hiệu quả cao hơn, để mang lại hiệu quả trong quá trình DH và giáo dục HS. Đặc biệt, nắm được đặc điểm tâm lí lứa tuổi của học sinh Tiểu học để có động lực thúc đẩy hứng thú học tập của học sinh. Quan tâm tới mọi đối tượng học sinh, làm tốt công tác tuyên dương, khen thưởng học sinh.Tổ chức tiết học cần phải linh hoạt, phù hợp... đều là những giải pháp mới góp phần tổ chức tiết học nhằm nâng cao hiệu quả giờ học Tiếng Việt. Thông qua dạy học giúp các em có điều kiện tiếp cận và nắm bắt các môn học, hiểu các văn bản, tiếp thu và chiếm lĩnh được tri thức, tự tin khi giao tiếp nhằm góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam hiện đại, phát triển toàn diện về mọi mặt Đức - Trí - Thể - Mĩ cho học sinh. II.2.2. Tính sáng tạo: Từ việc điều tra tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến đọc sai của học sinh lớp 1. theo tôi để khắc phục những hạn chế trên cần chú ý đến một số biện pháp dạy học mới khơi gợi tính sáng tạo, tự giác tiếp thu bài, tạo sự hứng thú giúp học sinh làm chủ kiến thức như: Giáo viên cần hướng dẫn học sinh phát âm một cách tỉ mỉ để rèn tính kiên trì cho các em. Từ đó khuyến khích các em phát hiện và tự chỉnh sửa cho nhau ở mọi lúc mọi nơi, qua đó cần kết hợp với phụ huynh học sinh để rèn cho các em được tốt hơn. * Sau khi nghiên cứu, tôi tiến hành dạy thực nghiệm tại lớp 1A trường Tiểu học Trường Thọ. Kết quả khảo sát giữa học kì 1: Tổng số 35 học sinh Mức độ Số HS Tỉ lệ % Đọc đúng, đọc tốt 33 94,3 Đọc đúng nhưng chưa lưu loát 2 5,7 Nhìn vào bảng thống kê, ta thấy kết quả giữa kì tiến bộ rõ rệt: Số học sinh hoàn thành tốt bài đọc chiếm tỉ lệ tương đối cao, đa số học sinh đọc đúng, lưu loát. Kĩ năng đọc của học sinh được nâng cao rõ rệt, học sinh mạnh dạn, tự tin trong học tập, vốn từ của học sinh phong phú hơn, cách trình bày câu rõ ràng mạch lạc. Qua quá trình áp dụng đề tài, tôi nhận thấy, bước đầu học sinh có kết quả khả quan. Học sinh biết hợp tác giúp đỡ các bạn trong nhóm, các em chủ động rèn đọc, luyện nói ở mọi lúc, mọi nơi. Tôi tin rằng nếu tiếp tục thực hiện các giải pháp trong sáng kiến kinh nghiệm này một cách nghiêm túc, xuyên suốt quá trình giảng dạy thì chất lượng môn Tiếng Việt sẽ được nâng lên rõ rệt, các em say mê học Tiếng Việt hơn tạo nên không khí học tập sôi nổi, tiết học trở nên nhẹ nhàng, hấp dẫn giúp các em tự tin trong giao tiếp và vận dụng linh hoạt vào cuộc sống, là tiền đề giúp các em học tốt hơn các môn học khác, đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay là: giúp học sinh phát triển toàn diện kiến thức, kĩ năng, năng lực, phẩm chất. II.3. Khả năng áp dụng và nhân rộng: Sau khi áp dụng sáng kiến: “ Rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1- CTGDPT 2018” và đã thu được kết quả rất tốt ở lớp 1 tôi giảng dạy. Đây là các giải pháp có thể áp dụng để rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 ở các trường Tiểu 10
11. học. Bởi nếu giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên, nắm chắc kiến thức và có kĩ năng sư phạm vận dụng tốt các giải pháp trên thì chất lượng học sinh sẽ được nâng lên, tạo được không khí lớp học vui vẻ, nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả. II.4. Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp a. Hiệu quả kinh tế: Giải pháp tôi đưa ra hoàn toàn không tốn kém về mặt kinh tế nhưng đem lại hiệu quả thiết thực. Những đồ dùng trực quan: tranh ảnh, chữ mẫu, bảng phụ đã có sẵn nếu không khai thác thì lại là một sự lãng phí lớn. Ngoài đồ dùng dạy học có sẵn, tôi còn ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, sưu tầm các đồ dùng tranh ảnh, các câu chuyện hay trên mạng tạo hứng thú học tập cho học sinh và tiết kiệm nguồn kinh phí cho nhà trường, mỗi năm từ 5-7 triệu đồng. b. Hiệu quả về mặt xã hội: Thực hiện tốt giải pháp trên sẽ góp phần tạo hứng thú, phát huy được tính tự học, sự sáng tạo trong học tập của mỗi học sinh. Học sinh biết hợp tác giúp đỡ các bạn trong nhóm, các em chủ động rèn đọc, luyện nói ở mọi lúc, mọi nơi. Tôi tin rằng nếu tiếp tục thực hiện sáng kiến kinh nghiệm này một cách nghiêm túc, xuyên suốt quá trình giảng dạy thì chất lượng môn Tiếng Việt sẽ được nâng lên rõ rệt, các em say mê học Tiếng Việt hơn tạo nên không khí học tập sôi nổi, tiết học trở nên nhẹ nhàng, hấp dẫn giúp các em tự tin trong giao tiếp và vận dụng linh hoạt vào cuộc sống. Và là tiền đề giúp các em học tốt hơn các môn học khác ,đáp ứng mục tiêu giáo dục hiện nay là: giúp học sinh phát triển toàn diện kiến thức, kỹ năng, năng lực, phẩm chất. Điều này chứng tỏ rằng: nếu được sự quan tâm đúng mức, cùng với sự hướng dẫn chu đáo, hợp lý thì chất lượng học Tiếng Việt sẽ được nâng lên. Như vậy việc áp dụng một số phương pháp dạy học tích cực đạt hiệu quả cao. Nó có tác dụng giúp học sinh phát triển năng lực tư duy, hơn nữa nó còn giúp các em tự phát hiện, giải quyết vấn đề, phân tích, tổng hợp và từ đó áp dụng những kiến thức vào cuộc sống. c. Giá trị làm lợi khác Rèn tốt kĩ năng đọc giúp cho học sinh rèn được khả năng tư duy, óc sáng tạo, học sinh mạnh dạn, tự tin, kĩ năng diễn đạt của học sinh tiến bộ rõ nét. Học sinh tích cực tham gia các phong trào của nhà trường. Phụ huynh học sinh phấn khởi tin tưởng về chất lượng giáo dục của nhà trường. Ở các giải pháp này tôi đã tìm hiểu các lỗi về phát âm mà học sinh lớp 1 trường Tiểu học Trường Thọ thường mắc phải để từ đó tìm hiểu nguyên nhân và tìm ra những biện pháp khắc phục mang tính khả thi. Qua đó, tôi rút ra được một số bài học cho bản thân như sau: Trong từng tiết dạy giáo viên phải xác định khối lượng kiến thức cần truyền thụ cho học sinh thông qua mục đích, yêu cầu của bài dạy. Khi giảng dạy cần lựa chọn nhiều phương pháp phù hợp, vận dụng việc đổi mới phương pháp trong giảng dạy đó là lấy học sinh làm trung tâm, phải khơi gợi cho học sinh tính chủ động, ham thích học, đọc bài. 11
12. Mở đầu tiết học, cần giới thiệu bài một cách tự nhiên để gây hứng thú học tập cho học sinh nhằm lôi cuốn các em vào nội dung bài. Khi đọc mẫu giáo viên cần phát âm chuẩn, tránh để tiếng địa phương làm ảnh hưởng đến các em. Việc chuẩn bị đồ dùng dạy học cũng được coi trọng hàng đầu và nên thường xuyên sử dụng thiết bị dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin trong việc giới thiệu tranh ảnh, trò chơi để học sinh có hứng thú học tập. Lập kế hoạch giảng dạy ngay từ đầu năm học, cùng học, cùng đọc với các em ở mọi lúc mọi nơi, mọi môn học, nghiêm túc, kiên trì rèn luyện sửa sai cho học sinh. Tập cho các em thói quen: Đọc đúng, nhìn kĩ, cố gắng, nhẫn nại, chịu khó để rèn cho các em thói quen, nề nếp tốt trong học tập. Giáo viên cần dẫn dắt học sinh đọc một cách nhẹ nhàng, dí dỏm, tạo cho các em sự tin cậy, yêu mến cô giáo, tinh thần vui vẻ, hồn nhiên để học tập. Tuy nhiên, đều quan trọng hơn cả vẫn là lòng yêu trẻ, sự kiên trì, nhẫn nại và ý thức trách nhiệm của một người thầy giáo, cô giáo trực tiếp gần gũi các em hàng ngày. Bên cạnh đó việc nâng cao nhận thức của giáo viên là biện pháp tiên quyết để nâng cao chất lượng dạy học. Giáo viên phải thường xuyên tự học, tự bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, tham gia các buổi sinh hoạt chuyên môn, nghiên cứu sâu thiết kế dành thời gian nghiên cứu bài giảng, có kế hoạch và phương pháp giảng dạy theo từng đối tượng học sinh. Sử dụng phương pháp dạy học thích hợp, tạo ra những giờ dạy gây hứng thú học tập cho học sinh và đạt kết quả học tập cao. Sau khi áp dụng sáng kiến: “ Rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1- CTGDPT 2018” và đã thu được kết quả rất tốt ở lớp 1 tôi giảng dạy. Đây là các giải pháp có thể áp dụng để rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 ở các trường Tiểu học. Bởi nếu giáo viên được bồi dưỡng chuyên môn thường xuyên nắm chắc kiến thức và có kĩ năng sư phạm vận dụng tốt các giải pháp trên thì chất lượng học sinh sẽ được nâng lên, tạo được không khí lớp học vui vẻ, nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả. Trên đây là kinh nghiệm “ Rèn kĩ năng đọc cho học sinh lớp 1 qua môn Tiếng Việt 1- CTGDPT 2018” mà tôi đã tiến hành. Với kinh nghiệm này chắc chắn không tránh khỏi những hạn chế song tôi mạnh dạn ghi lại để trao đổi cùng với đồng nghiệp. Tôi rất mong được sự giúp đỡ, góp ý bổ sung cña Ban giám hiệu nhà trường và các Cấp lãnh đạo tạo điều kiện cho tôi có nhiều kinh nghiệm ®Ó bản sáng kiến được hoàn thiện hơn. Tôi xin chân thành cảm ơn! CƠ QUAN ĐƠN VỊ Trường Thọ, ngày 6 tháng 12 năm 2021 ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Người viết (Ký tên, đóng dấu) Nguyễn Thị Trang 12