Sáng kiến kinh nghiệm Chỉ đạo dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương trong hoạt động trải nghiệm và các môn học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu mục tiêu chương trình GDPT 2018

docx 11 trang Hoàng Oanh 26/12/2025 170
Bạn đang xem tài liệu "Sáng kiến kinh nghiệm Chỉ đạo dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương trong hoạt động trải nghiệm và các môn học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu mục tiêu chương trình GDPT 2018", để tải tài liệu gốc về máy hãy click vào nút Download ở trên.

File đính kèm:

  • docxsang_kien_kinh_nghiem_chi_dao_day_hoc_long_ghep_noi_dung_gia.docx

Nội dung tài liệu: Sáng kiến kinh nghiệm Chỉ đạo dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương trong hoạt động trải nghiệm và các môn học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu mục tiêu chương trình GDPT 2018

  1. THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN 1.Tên sáng kiến:. Chỉ đạo dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương trong hoạt động trải nghiệm và các môn học nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, phát triển phẩm chất, năng lực học sinh đáp ứng yêu cầu mục tiêu chương trình GDPT 2018. 2.Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Áp dụng trong công tác quản lí, chỉ đạo chuyên môn, bồi dưỡng đội ngũ trong trường Tiểu học. 3. Tác giả: Họ tên: Chu Thị Luyến Ngày sinh: 09 – 01 - 1973 Chức vụ, đơn vị công tác: Phó hiệu trưởng Trường Tiểu học Trường Thọ Điện thoại di động: 0833023786 4. Đơn vị áp dụng sáng kiến: Trường Tiểu học Trường Thọ Địa chỉ: xã Trường Thọ, huyện An Lão thành phố Hải Phòng Điện thoại: I.MÔ TẢ GIẢI PHÁP ĐÃ BIẾT Trong chương trình giáo dục phổ thông, bên cạnh việc thực hiện nội dung chương trình các môn học và hoạt động giáo dục chung bắt buộc trong cả nước còn có nội dung giáo dục địa phương được dạy tích hợp trong các môn học và hoạt động giáo dục của mỗi nhà trường. Theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26-12-2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về ban hành Chương trình giáo dục phổ thông đã nêu rõ: Nội dung giáo dục địa phương “là những vấn đề cơ bản hoặc thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hội, môi trường, hướng nghiệp,... của địa phương bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước, nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học, góp phần giải quyết những vấn đề của quê hương”. Như vậy nội dung giáo dục địa phương không còn mang tính chất “thứ yếu”, bổ trợ cho chương trình chính khóa như trong CTGDPT hiện hành mà đã trở thành nội dung giáo dục bắt buộc một nội dung quan trọng không thể thiếu trong thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018. Đối với cấp tiểu học, nội dung giáo dục của địa phương gồm một số vấn đề cơ bản mang tính thời sự về: Lịch sử hình thành, phát triển, truyền thống quê hương; 1
  2. lễ hội, nghệ thuật truyền thống, di tích lịch sử, danh nhân văn hóa; phong tục, tập quán địa phương; địa lý, dân cư; cảnh quan thiên nhiên, môi trường tự nhiên; ngành nghề, làng nghề truyền thống của tỉnh; một số nội dung về kinh tế - xã hội, chính sách an sinh xã hội; giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống, kỹ năng sống; xây dựng nếp sống văn minh, tôn trọng kỷ cương, pháp luật; bảo vệ môi trường tự nhiên, đảm bảo an toàn giao thông,... Nội dung giáo dục của địa phương được tích hợp trong hoạt động trải nghiệm; Đồng thời tích hợp hoặc sử dụng trong dạy học các môn học ở từng lớp gắn với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của địa phương, đất nước; các hoạt động giáo dục tư tưởng, hoạt động xã hội, từ thiện và tìm hiểu một số nghề nghiệp gần gũi với học sinh, góp phần hình thành và phát triển phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của học sinh tiểu học. Thực tế, tại các nhà trường, nội dung Giáo dục địa phương vẫn được chỉ đạo dạy tích hợp dạy trong các môn học: đối với lớp 4,5 có tài liệu Lịch sử, địa lí Hải Phòng còn các lớp 1,2,3 giáo viên cập nhật nội dung giáo dục địa phương phù hợp với từng bài học, môn học, nhưng chỉ là nội dung giáo viên tích hợp phù hợp với nội dung bài học theo hình thức các câu hỏi liên hệ hay mở rộng kiến thức cho học sinh mà chưa được dạy lồng ghép theo nội dung biên soạn cụ thể. Việc tổ chức dạy tích hợp như vậy có những ưu, nhược điểm như sau: + Ưu điểm: Giáo viên đã chủ động trong việc lựa chọn nội dung kiến thức phù hợp để đưa vào bài dạy. + Tồn tại: nội dung kiến thức tích hợp không nhiều, chỉ là một vài câu hỏi liên hệ hoặc mở rộng kiến thức thực tế cho học sinh; các câu hỏi, hình thức tổ chức còn đơn điệu thiếu tính hấp dẫn; giáo viên chưa coi trọng việc đưa nội dung Giáo dục địa phương tích hợp vào trong các môn học nên chưa đầu tư , đổi mới hình thức tổ chức hoạt động, tìm kiếm tài liệu, đồ dùng dạy học hay xây dựng kế hoạch dạy học một cách bài bản. Nhà trường chưa quan tâm nhiều đến bồi dưỡng phương pháp giảng dạy, chưa tổ chức các chuyên đề lớn, chưa chỉ đạo tích cực việc đưa nội dung giáo dục địa phương thành nội dung cần nghiên cứu, thảo luận trong các buổi sinh hoạt chuyên môn của tổ nên các tổ mới chú ý thảo luận về dạy các môn học bắt buộc. Trong chương trình GDPT 2018 hiện nay, nội dung Giáo dục địa phương là một nội dung bắt buộc được dạy lồng ghép trong hoạt động trải nghiệm; hoặc tích hợp trong dạy học các môn học ở từng lớp góp phần hình thành và phát triển phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của học sinh tiểu học, đáp ứng mục tiêu giáo dục. Vậy làm thế nào để nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung giáo dục địa phương thực hiện nhiệm vụ giáo dục của nhà trường, bản thân tôi là một người quản lí chuyên môn tôi đã tích cực chỉ đạo dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa 2
  3. phương và đổi mới hình thức tổ chức các tiết hoạt động trải nghiệm nhằm thực hiện thành công chương trình GDPT 2018. II. NỘI DUNG GIẢI PHÁP ĐỀ NGHỊ CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN 1. Nội dung giải pháp đề xuất Năm học 2022-2023; việc tổ chức dạy học nội dung giáo dục địa phương đã được Sở GD&ĐT Hải Phòng hướng dẫn rất cụ thể, rõ ràng tại công văn số 2138/SGDĐT-GDTH ngày 20/6/022 của sở Giáo dục và đào tạo Hải Phòng về việc hướng dẫn chuẩn bị triển khai nội dung GDĐP lớp 1,2 năm học 2022-2023. Ngay khi nhận được công văn chỉ đạo, Ban giám hiệu đã tổ chức họp các tổ trưởng chuyên môn triển khai công văn chỉ đạo tới toàn thể cán bộ giáo viên nhà trường ;chỉ đạo các tổ chuyên môn nghiên cứu nội dung giáo dục địa phương, nghiên cứu các môn học, bài học có thể tích hợp, lồng ghép được nội dung giáo dục địa phương phù hợp; Tổ chức cho giáo viên tham dự lớp tập huấn dạy học nội dung giáo dục địa phương do Sở GD&ĐT Hải Phòng tổ chức. Các tổ sinh hoạt chuyên môn tổ xây dựng kế hoạch cụ thể dạy học nội dung giáo dục địa phương. Sau đây là một số giải pháp cụ thể để thực hiện hiệu quả nội dung giáo dục địa phương trong hiện nhiệm vụ giáo dục của nhà trường: 1.1.Nâng cao nhận thức của giáo viên về việc dạy học nội dung giáo dục địa phương. Ban giám hiệu luôn xác định mọi phương pháp đổi mới trong dạy học và giáo dục đều không đạt hiệu quả cao nếu không có sự nhận thức đúng đắn, sự tâm huyết, nhiệt tình và tích cực, tự giác của giáo viên. Do đó việc bồi dưỡng, đổi mới nhận thức từ giáo viên là một nhiệm vụ quan trọng trong công tác quản lí chuyên môn của nhà trường. Từ trước đến nay, giáo viên vẫn có quan điểm đưa nội dung giáo dục địa phương vào giảng dạy chỉ là việc liên hệ thực tế mà chưa coi trọng việc giáo dục phẩm chất, năng lực cho học sinh. Vậy giúp giáo viên nhận thức rõ vai trò, nhiệm vụ của mình trong việc giảng dạy nội dung giáo dục địa phương, ngay từ năm học 2020-2021 ban giám hiệu đã quan tâm chỉ đạo giáo viên nghiên cứu nội dung chương trình GDPT 2018, chỉ rõ nội dung Giáo dục địa phương (GDĐP) là một nội dung bắt buộc, thực hiện giảng dạy nội dung này là một nhiệm vụ bắt buộc của mỗi giáo viên, mỗi nhà trường. Năm học 2022-2023, ban giám hiệu tổ chức cho giáo viên học tập các văn bản chỉ đạo của các cấp về thực hiện chương trình GDPT 2018, các công văn chỉ đạo về 3
  4. dạy học nội dung GDĐP của Sở GD ĐT Hải Phòng : Quyết định số 09/QĐ-BGDĐT ngày 04/01/2022 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương lớp 1 và quyết định số 1492/QĐ-BGDĐT ngày 7/6/2022 phê duyệt tài liệu giáo dục địa phương lớp 2 sử dụng trong cơ sở giáo dục phổ thông của thành phố Hải Phòng. Tài liệu GDĐP lớp 1,2 của thành phố Hải Phòng.Từ đó, giáo viên đã nhận thức rõ: Nội dung GDĐP cùng với các môn học khác trong Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 sẽ tạo điều kiện để học sinh được phát triển hài hoà về cả thể chất và tinh thần; bên cạnh đó cũng giúp hình thành các năng lực cốt lõi và các phẩm chất mà học sinh cần đạt, được quy định trong Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018 của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đó là: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; các phẩm chất: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm. Ngoài ra còn chú trọng phát triển cho học sinh năng lực thích ứng với cuộc sống; năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động; năng lực định hướng nghề nghiệp; năng lực tìm hiểu tự nhiên và xã hội, vận dụng kiến thức (tự nhiên, văn hoá, xã hội) vào thực tiễn, ứng xử với tự nhiên phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững và bảo vệ môi trường tại địa phương. 1.2.Tập huấn nội dung, phương pháp dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương. Đối với nội dung Giáo dục địa phương Hải Phòng, nhằm cung cấp cho học sinh những hiểu biết cơ bản về văn hoá, lịch sử truyền thống, các vấn đề về địa lí – kinh tế, hướng nghiệp, chính trị – xã hội và môi trường của thành phố Hải Phòng.Thông qua đó, hình thành và bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, đất nước, có mong muốn tìm hiểu và biết vận dụng những điều đã học vào việc làm thực tế để góp phần bảo tồn những giá trị văn hoá của địa phương, đồng thời, xây dựng và phát triển văn hoá, kinh tế – xã hội Hải Phòng ngày càng giàu đẹp. Ở cấp tiểu học, nội dung giáo dục địa phương được tích hợp trong Hoạt động trải nghiệm. Nội dung giáo dục địa phương cấp tiểu học còn được tích hợp hoặc sử dụng trong dạy học các môn học ở từng lớp gắn với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của địa phương, đất nước; các hoạt động giáo dục tư tưởng chính trị, từ thiện vì cộng đồng tại địa phương; các hoạt động xã hội và tìm hiểu một số nghề nghiệp gần gũi với học sinh góp phần hình thành và phát triển phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của học sinh tiểu học. Trong chỉ đạo thực hiện nội dung, Ban giám hiệu cũng đã quan tâm đến tính “địa phương trong địa phương” , bên cạnh tài liệu GDĐP chung cho cả thành phố 4
  5. Hải Phòng, nhà trường còn chỉ đạo đưa các nội dung giáo dục địa phương của huyện An Lão, của xã nơi các em sinh sống. Do vậy, giáo viên chủ động chuẩn bị các nội dung có liên quan đến địa phương mình để lồng ghép, tích hợp vào dạy học. Như nội dung tuyền truyền về đền thờ Trạng Nguyên Trần Tất Văn – huyện An Lão đã được tất cả các lớp dạy lồng ghép trong các tiết hoạt động trải nghiệm, giáo dục tập thể đầu tuần trong tháng 9 theo sự chỉ đạo của Phòng Giáo dục và đào tạo huyện An Lão. Ngoài ra, các sự kiện, di tích lịch sử của xã, thôn nơi các em sinh sống cũng được giáo viên lựa chọn, giới thiệu lồng ghép trong các tiết học. Các hoạt động tích hợp gồm: Tích hợp trong các môn học ở từng lớp: hoạt động theo lớp; trong Hoạt động trải nghiệm: hoạt động theo lớp, khối, trường; trong Hoạt động giáo dục: giáo dục tư tưởng chính trị ( nghe nói chuyện, thuyết trình theo lớp, khối, trường; giao lưu, hội thi); hoạt động từ thiện vì cộng đồng ( tặng quà học sinh nghèo các dịp khai giảng, Trung thu, Tết tổng kết, thăm nhà học sinh nghèo, hoạt động giúp đỡ gia đình nghèo, khó khăn trong lớp, trường) tìm hiểu nghề nghiệp ( nghe nói chuyện, tham quan cảng, xí nghiệp, công ty), hoạt động xã hội. Hướng dẫn giáo viên cập nhật các nội dung liên quan đến giáo dục địa phương lớp 1, lớp 2 tại đường link do Sở GD&ĐT Hải Phòng hướng dẫn. Ngoài ra, Ban giám hiệu đã hướng dẫn giáo viên phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục địa phương đạt hiệu quả, quan tâm phát triển các phẩm chất, năng lực học sinh. Giáo viên cần xác định được những kiến thức vốn có của học sinh từ thực tế để thiết kế, hay giao nhiệm vụ phù hợp hoặc giáo viên cung cấp tư liệu cho học sinh: Tư liệu in (Tài liệu GD địa phương, bản in của giáo viên, ); Tư liệu web (link của các bài báo về đặc sản Hải phòng); Cung cấp mẫu ghi chép để HS tìm hiểu thông qua bao bì, nhãn mác, sản phẩm thực, hoặc thông qua nơi sản xuất (nếu gần nhà học sinh); Thiết kế trò chơi: Hội chợ, bán hàng, thi mô hình món ăn, Thiết kế hoạt động trải nghiệm tại nhà: HS ghi chép nhật ký chế biến 1 đặc sản Hải Phòng cùng gia đình; HS vẽ tranh về đặc sản Hải Phòng, 3.Tăng cường chỉ đạo sinh hoạt chuyên môn tổ đưa nội dung nghiên cứu giáo dục địa phương vào hoạt động sinh hoạt chuyên môn tổ. Việc sinh hoạt chuyên môn tổ khối vẫn được duy trì thường xuyên hiệu quả , ban giám hiệu cũng chỉ rõ đưa việc thảo luận xây dựng kế hoạch giáo dục địa phương trong kế hoạch dạy học; thảo luận rõ phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nội dung giáo dục địa phương trong từng bài cụ thể. Đặc biệt đối với lớp 1,2 phải xậy dựng kế hoạch dạy học nội dung giáo dục địa phương riêng, cụ thể rõ ràng theo các 5
  6. chủ đề của tài liệu GDĐP lớp 1,2 do Sở GD&ĐT Hải Phòng ban hành. Trong kế hoạch có từng chủ đề được tích hợp ở bài nào, hình thức cụ thể. Lớp 1 có 5 chủ đề: Trung thu trên quê hương Hải Phòng; Ngày Tết quê em; Hải Phòng – thành phố ven biển; Chuyện nữ tướng Lê Chân; Hoạt động nhân ái tại Hải Phòng. Lớp 2: có 5 chủ đề: Trò chơi dân gian trong lễ hội ở Hải Phòng; Một số đặc sản của Hải Phòng; Chia sẻ với trẻ em khuyết tật của hải Phòng; Đồng chí Nguyễn Đức Cảnh; Vườn quốc gia Cát Bà. Từ các chủ đề, tổ khối nghiên cứu thảo luận rõ về mục tiêu, nội dung từng chủ đề yêu cầu cần đạt của từng chủ đề và kế hoạch lồng ghép trong từng thời điểm, từng bài rõ ràng. Những chủ đề khó cần xây dựng cụ thể cả về cách tổ chức hoạt động lồng ghép để giáo viên dễ dàng thực hiện. Những chuyên đề chung theo khối lớp hay theo trường, các tổ cũng chỉ rõ việc chuẩn bị các điều kiện thực hiện như về địa điểm, con người .để báo cáo nhà trường phối hợp. Các tổ khối còn nghiên cứu kĩ các yêu cầu cần đạt của từng chủ đề theo tài liệu và xác định rõ các năng lực, phẩm chất cần phát triển cho học sinh ở mỗi chủ đề, từ đó lựa chọn phương pháp, hình thức tổ chức phù hợp, hiệu quả. 4. Tổ chức các chuyên đề dạy học tích hợp giáo dục địa phương Căn cứ vào kế hoạch của các tổ khối, nhà trường lựa chọn chủ đề để tổ chức các chuyên đề lớn theo hình thức chuyên đề hoạt động ngoài giờ lên lớp chung cho cả trường vào các dịp chung hoặc vào buổi sinh hoạt tập thể đầu tháng: tháng 9 : chủ đề Vui trung thu. Tháng 2 có Hoạt động nhân đạo: Góp những đồng tiền nhỏ vì nghĩa tình lớn; tổ chức cho các em thăm viếng, dọn vệ sinh tại Nghĩa trang liệt sĩ vào dịp đầu năm học; thăm đền Trạng Nguyên Trần Tất Văn ; thăm quan, trải nghiệm Tổ chức chuyên đề dạy học lồng ghép nội dung GDĐP trong hoạt động trải nghiệm lớp 1,2. Chuyên đề dạy học tích hợp trong các môn học của các khối lớp. 5. Phối hợp các lực lượng giáo dục gia đình – nhà trường - xã hội. Để thực hiện thành công nội dung giáo dục địa phương không thể thiếu sự phối hợp của các lực lượng ngoài nhà trường như phụ huynh học sinh, các cơ quan đơn vị ,xã hội. Vì vậy ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu đã tổ chức các buổi họp cha mẹ học sinh để tuyên truyền về kế hoạch giáo dục của nhà trường trong đó có việc thực hiện dạy học nội dung giáo dục địa phương, những việc mà cần có sự phối hợp chặt chẽ của hội cha mẹ học sinh như phối hợp cùng con tìm kiếm tư liệu hay 6
  7. tham gia trải nghiệm cùng con, tham gia cùng với nhà trường trong các chuyên đề lớn Bên cạnh đó nhà trường cũng phối hợp chặt chẽ với các ban ngành đoàn thể của địa phương trong việc phối hợp cho học sinh tham gia học tập ở các địa điểm văn hóa của địa phương 6. Kiểm tra đánh giá thực hiện nhiệm vụ dạy học tích hợp nội dung giáo dục địa phương. Ban giám hiệu thường xuyên rà soát theo dõi thực hiện kế hoạch giáo dục của các khối, quan tâm đến nội dung tích hợp GDĐP ở từng lớp, từng chủ đề và có kế hoạch kiểm tra đối với từng giáo viên. 2.Tính mới, tính sáng tạo 2.1Tính mới Các giải pháp thực hiện phù hợp, giúp giáo viên hiểu rõ vấn đề cần thực hiện Do giáo viên được học tập các văn bản chỉ đạo về chương trình giáo dục phổ thông 2018, được học tập các văn bản hướng dẫn chỉ đạo thực hiện dạy học tích hợp nội dung giáo dục địa phương nên giáo viên đều ý thức được trách nhiệm của mình trong thực hiện nhiệm vụ. Từ đó giáo viên sẽ tự giác và có phương pháp thực hiện hiệu quả; . BGH chỉ đạo rõ nội dung giáo dục địa phương là một nội dung bắt buộc phải nghiên cứu, thảo luận trong các buổi SHCM tổ như vậy cả tổ sẽ có trách nhiệm hơn về xây dựng kế hoạch, tham gia ý kiến và các khối đều phải có chuyên đề theo từng khối lớp. Tập huấn nội dung, phương pháp dạy học giáo dục địa phương nên giáo viên có cơ sở, có tài liệu để thực hiện. Việc tổ chức các chuyên đề từ cấp tổ, đến cấp trường giúp giáo viên tường minh hơn trong phương pháp, cách thức tổ chức thực hiện. Nhà trường kết nối nội dung của các lớp để tổ chức chuyên đề giáo dục chung của cả trường, không chỉ chủ đề của lớp 1,2 mà tích hợp được nội dung giáo dục cho tất cả các lớp và được xây dựng rõ trong kế hoạch giáo dục của trường. Ngoài các chuyên đề chung toàn trường như Vui trung thu, nhân ái, trải nghiệm làng nghề , trường còn tổ chức chuyên đề dạy học tích hợp giáo dục địa phương theo chủ đề cụ thể để giáo viên nắm rõ được phương pháp, cách thức tổ chức tiết học có nội dung tích hợp GDĐP. 7
  8. Bên cạnh dó, ban giám hiệu cũng kiểm tra, đánh giá việc thực hiện cụ thể của từng giáo viên để tư vấn, giúp đỡ kịp thời do vậy đã nâng cao được chất lượng giáo dục địa phương của nhà trường. 2.2.Tính sáng tạo Các giải pháp không chỉ quan tâm đến bồi dưỡng phương pháp, tập huấn nội dung chuyên môn mà còn tác động đến cả nhận thức của giáo viên giúp giáo viên tự ý thức được vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ. Thực hiện tốt nội dung giáo dục địa phương là thực hiện tốt chương trình giáo dục phổ thông 2018. Biết phối hợp giữa nhiệm vụ cá nhân giáo viên với nhiệm vụ của tổ chuyên môn với nhiệm vụ chung của trường nên giáo viên có cơ sở để thực hiện, có phương pháp thực hiện và thực hiện hiệu quả hơn. Căn cứ vào đặc điểm của từng môn học được quy định lồng ghép nội dung GDĐP, giáo viên của nhà trường đã thể hiện tốt tính chủ động trong việc sưu tầm tư liệu, nghiên cứu và tổ chức sinh động các hoạt động giáo dục và sáng tạo trong lồng ghép các nội dung môn học chính khóa với các kĩ thuật dạy học tích cực. Trong đó, ngoài những hoạt động ngoại khóa, học sinh còn được tiếp cận có chủ đích, tạo hiệu ứng giáo dục cao các nội dung GDĐP qua việc được tham gia nhiều hoạt động nội khóa như: đóng kịch, sân khấu hóa, các trò chơi Ở nhiều lớp học, học sinh còn được tự quan sát, tự xây dựng kịch bản và tổ chức một chương trình xung quanh chủ đề có trong nội dung tìm hiểu. Với mục tiêu đổi mới giáo dục hiện nay, đây chính là một trong những phương pháp giáo dục tích cực giúp hình thành và phát triển tư duy, năng lực thực hành cho học sinh. 2.Phạm vi ảnh hưởng, khả năng áp dụng của sáng kiến Năm học 2022-2023, việc dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương trong hoạt động trải nghiệm lớp 1,2 và tích hợp các môn học khác ở tất cả các khối lớp đã được nhà trường quan tâm chỉ đạo tích cực. Các giải pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy nội dung giáo dục địa phương đã được nhà trường quan tâm thực hiện. Các giải pháp trên đã được áp dụng tại trường, 100% giáo viên đã được tham gia tập huấn về giảng dạy giáo dục địa phương theo chương trình tập huấn của Sở GD&ĐT Hải Phòng trong tháng 7. Sau khi có tài liệu Giáo dục địa phương lớp 1,2, BGH đã chỉ đạo các tổ khối nghiên cứu, xây dựng kế hoạch cụ thể cho từng chủ đề nêu rõ nội dung, hình thức thực hiện. 8
  9. Trường tổ chức cho giáo viên nghiên cứu nội dung giáo dục địa phương và chương trình các môn học, bài học để lồng ghép cho phù hợp. Tổ chức sinh hoạt chuyên môn tổ để thống nhất, xây dựng kế hoạch dạy lồng ghép. Riêng lớp 1,2 có kế hoạch dạy học nội dung giáo dục địa phương riêng và cung cấp tài liệu đầy đủ để giáo viên có tư liệu giảng dạy. Các tổ đã có chuyên đề cấp tổ về dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương. Trường đã có chuyên đề cấp trường : Vui hội trăng rằm, Nuôi lợn siêu trọng. Các tổ đã có 1 chuyên đề cấp tổ về nội dung giáo dục địa phương. Ban giám hiệu đã kiểm tra, dự giờ 5 tiết hoạt động trải nghiệm lớp 1,2 có lồng ghép nội dung giáo dục địa phương như: Tiết Hoạt động trải nghiệm lớp 1: Bài15: Sắp sếp nhà cửa gọn gàng để đón Tết- SGK/55; TNXH lớp 1: Bài 12: Vui đón tết- SGK/50; HĐTN lớp 2: Bài 26: Tôi luôn bên bạn., Bài 27: Chia sẻ khó khăn với người khuyết tật. Các tiết GDTT đầu tuần của lớp 4,5 : Tìm hiểu về thân thế sự nghiệp Trạng Nguyên Trần Tất Văn HĐTN: Bài 26: Tôi luôn bên bạn. Bài 27: Chia sẻ khó khăn với người khuyết tật. Trường đã có chuyên đề dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương: Lớp 2: bài “An toàn khi ở trường”. Nhà trường cũng đã tổ chức cho các em tham quan, trải nghiệm thực tế : dâng hương tại đền thờ Trạng Nguyên Trần Tất Văn – An Lão ; tham quan, viếng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh; trải nghiệm các hoạt động vui chơi, tìm hiểu làng nghề tại khu trải nghiệm Hải Đăng; thăm viếng Nghĩa trang liệt sĩ của xã; tổng vệ sinh trường lớp. Hoạt động này đã được sự tham gia hưởng ứng nhiệt tình của các bậc phụ huynh học sinh. Các em đã thực sự thích thú, hào hứng, đước phát triển các năng lực, phẩm chất, các kĩ năng hoạt động bổ ích. Các giải pháp trên thực sự phù hợp với điều kiện của trường tôi mà phù hợp với tất cả các nhà trường Tiểu học. 3.Hiệu quả, lợi ích thu được do áp dụng giải pháp 3.1.Hiệu quả kinh tế Việc chỉ đạo dạy học lồng ghép nội dung giáo dục địa phương trong hoạt động trải nghiệm và các môn học đã thực sự nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện góp phần thực hiện thành công chương trình GDPT 2018. - Các giải pháp đưa ra đều xuất phát từ đối tượng giáo viên, phát huy năng lực, nội lực, khả năng, sở trường của giáo viên và cơ sở vật chất hiện có. Tư liệu, tài liệu đều sử dụng trên tài liệu mềm, và Inernet nên không tốn kém, không mất nhiều thời gian. 9
  10. - Các nội dung lớn đều được nhà trường tổ chức lồng ghép trong các chuyên đề Đội, chuyên đề hoạt động ngoại khóa của trường mà không phải tổ chức thành chuyên đề riêng nên không tốn kém kinh phí. 3.2. Hiệu quả về mặt xã hội - Việc chỉ đạo dạy học hiệu quả nội dung giáo dục địa phương là đã góp phần lớn vào việc phát triển phẩm chất năng lực học sinh. Đó là các phẩm chất yêu quê hương, đất nước, tự hào truyền thống quê hương. Các em có năng lực tham gia các hoạt động nhóm, trải nghiệm thực tế phát triển các năng lực tự chủ, sáng tạo cho các em. Từ đó giúp các em biết tự hào, yêu quê hương mình, có ý thức trách nhiệm, gìn giữ, phát huy truyền thống quê hương. 3.3.Giá trị làm lợi khác - Đối với học sinh: các em được học tập nội dung giáo dục địa phương dưới nhiều hình phong phú hấp dẫn nên phát huy tích cực các phẩm chất, năng lực của học sinh. Từ đó tạo ra được một thế hệ học sinh có tính tự học, tự chủ, sáng tạo trong giải quyết vấn đề. - Đối với giáo viên: Sự phong phú, đa dạng của các hình thức tổ chức dạy học theo nội dung của tài liệu GDĐP giúp giáo viên chủ động, linh hoạt, không ngừng đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học. - Đối với cán bộ quản lí: Đánh giá được sự linh hoạt sáng tạo của của từng giáo viên, có cơ hội bám sát chuyên môn. - Đối với nhà trường: Tích cực đưa nội dung giáo dục địa phương vào các hoạt động dạy học giáo dục của nhà trường không chỉ giúp học sinh hứng thú học tập, giáo viên năng động sáng tạo, đổi mới phương pháp dạy học mà còn huy động được các lực lượng xã hội cùng tham gia giáo dục, là sợi dây gắn kết trách nhiệm, tình cảm của nhà trường, gia đình và xã hội. CƠ QUAN ĐƠN VỊ An Lão, ngày 26 tháng 12 năm 2022 ÁP DỤNG SÁNG KIẾN Tác giả sáng kiến Chu Thị Luyến 10