Giáo án Toán 6 - Chủ đề: Hình có tâm đối xứng - Vũ Thị Lan

Nội dung tài liệu: Giáo án Toán 6 - Chủ đề: Hình có tâm đối xứng - Vũ Thị Lan

1. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên Chủ đề: HÌNH CÓ TÂM ĐỐI XỨNG Thời gian thực hiện: 2 tiết I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: – Nhận biết được tâm đối xứng của một hình phẳng. – Nhận biết được những hình phẳng trong thế giới tự nhiên có tâm đối xứng (khi quan sát trên hình ảnh 2 chiều). 2. Về năng lực: * Năng lực chung: - Năng lực tự học: HS tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập chuẩn bị ở nhà và tại lớp. - Năng lực giao tiếp và hợ tác: HS phân công được nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ. * Năng lực đặc thù: - Năng lực giao tiếp toán học: HS nhận biết, xác định được tâm đối xứng của các hình học đơn giản. - Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực giải quyết vấn đề toán học, năng lực mô hình hóa toán học: thực hiện được các thao tác tư duy so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa, . 3. Về phẩm chất: - Chăm chỉ: thực hiện đầy đủ các hoạt động học tập một cách tự giác, tích cực. - Trung thực: thật thà, thẳng thắn trong báo cáo kết quả hoạt động cá nhân và theo nhóm, trong đánh giá và tự đánh giá. - Trách nhiệm: hoàn thành đầy đủ, có chất lượng các nhiệm vụ học tập. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: + SGK, tài liệu giảng dạy, giáo án ppt. + Một số hình có tâm đối xứng; mẫu bìa hình tròn cánh quạt, hoặc cỏ 4 lá, một số mẫu chữ cái hoặc số có tâm đối xứng; giấy màu bìa cứng, kéo, đinh ghim và máy tính. 2 - HS : + Đồ dùng học tập, SGK Trường TH &THCS Tân Thành 1 GV: Vũ Thị Lan
2. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên + Giấy màu hoặc bìa cứng, kéo, đinh ghim. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Tiết 1 1. Hoạt động 1: Mở đầu a) Mục tiêu: + Tạo tình huống vào bài học từ hình ảnh thực tế, ứng dụng thực tế từ các hình trong bài. + HS hình dung được một cách sơ khai về dạng hình ảnh của một hình trong tự nhiên có tâm đối xứng. b) Nội dung: HS chú ý lắng nghe và quan sát hình ảnh trên màn chiếu hoặc tranh ảnh. c) Sản phẩm: HS thấy được Toán học, đặc biệt là hình học, không hề nhàm chán mà rất thú vị, thực tế và rất đẹp và bước đầu nhận biết hình có tâm đối xứng. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: - Một số hình ảnh trong thực tế + GV chiếu hình ảnh, video về các ứng dụng thực tế của các hình trong bài “Mặt trống đồng Đông Sơn”, “Giao lộ Jacksonville” , “ Cỏ bốn lá” và giới thiệu. (+ GV cho HS tìm các hình ảnh có tâm đối xứng khác tương tự.) - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS chú ý quan sát và lắng nghe. - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS trao đổi, thảo luận và đưa ra nhận xét. - Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá, đặt vấn đề và dẫn dắt HS vào bài học mới: “Trong thiên nhiên và trong đời sống, những hình ảnh này dù có hay không có trục đối xứng, ta vẫn cảm nhận được sự cân đối, hài hòa của Trường TH &THCS Tân Thành 2 GV: Vũ Thị Lan
3. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên chúng. Chúng ta sẽ cùng tìm hiểu xem điều gì đã mang lại sự cân đối, hài hòa đó.” 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức Hoạt động 2.1: Hình có tâm đối xứng trong thực tế a) Mục tiêu: + HS thấy được sự thay đổi vị trí các chi tiết của một hình khi quay nửa vòng. + HS trình bày được đặc điểm, tính chất chung và nhận biết được hình có tâm đối xứng và tâm đối xứng của hình. + HS nhận biết được tâm đối xứng của đoạn thẳng, một số hình thường gặp như chữ cái, các biển báo. + HS kiểm tra được hình thực tế đơn giản có tâm đối xứng bằng cách quay hình. b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh trên màn chiếu và SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm: + HS nắm vững kiến thức và hoàn thành được phần Luyện tập, Thực hành. d) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS Nội dung - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Hình có tâm đối xứng trong thực tế. + GV hướng dẫn và cho HS thực hiện lần lượt + HĐ2: Trong ba hình, hình a và hình c các hoạt động: HĐ1, HĐ2 như trong SGK. chồng khít với chính nó ở vị trí trước khi quay. => Đặc điểm của hình có tâm đối xứng + GV cho HS nhận xét, dẫn dắt: “Sau khi quay (hình tròn, chong chóng 2 cạnh, chong đúng một nửa vòng, chong chóng lại khớp với chóng bốn cạnh như trên): viền màu xanh đã đánh dấu. Ta nói chong Mỗi hình có một điểm O, mà khi quay chóng này sau khi quay nửa vòng “ chồng hình đó xung quanh điểm O đúng nửa khít” với chính nó ở vị trí trước khi quay (H vòng thì hình thu được “ chồng khít” với 5.6) (HĐ1). chính nó ở vị trí ban đầu (trước khi quay). + Sau khi hoàn thành xong HĐ2, GV cho HS Những hình ảnh như thế được gọi là hình rút ra nhận xét các tính chất, đặc điểm chung có tâm đối xứng và điểm O được gọi là của các hình thỏa mãn: các chi tiết ở cùng vị tâm đối xứng của hình. Trường TH &THCS Tân Thành 3 GV: Vũ Thị Lan
4. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS Nội dung trí trước và sau khi quay nửa vòng giống hệt Luyện tập 1: nhau ( khái niệm hình có tâm đối xứng): 1) Tâm đối xứng của đoạn thẳng là trung “ Hình tròn, chong chóng 2 cánh, chong điểm của đoạn thẳng đó. chóng 4 cánh có chung tính chất: Có điểm O sao cho khi quay chúng nửa vòng quanh O, ta 2) Những chữ cái có tâm đối xứng là: H, được hình trùng với hình ban đầu. N, X. Những hình như thế gọi là hình có tâm đối xứng và điểm O được gọi là tâm đối xứng của hình. 3) Hình có tâm đối xứng là a); c). + GV cho 1 vài HS phát biểu lại khái niệm. + GV yêu cầu HS hoàn thành Luyện tập 1 + GV hướng dẫn cho HS thực hiện phần Thực hành 1. Thực hành 1: HS thực hành gấp cắt dưới - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: sự hướng dẫn của GV như các bước trong + HS quan sát, trả lời, hoàn thành yêu cầu của SGK và dán sản phẩm vào vở. GV + GV: phân tích, quan sát và trợ giúp HS. - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: +HS: thảo luận nhóm, giơ tay phát biểu, trình bày tại chỗ. + Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá quá trình học của HS, tổng quát lại các đặc điểm của hình có tâm đối xứng. * Hướng dẫn tự học ở nhà - Học tuộc đặc điểm, tính chất chung và nhận biết được hình có tâm đối xứng và tâm đối xứng của hình. - Nhận biết được tâm đối xứng của đoạn thẳng, một số hình thường gặp như chữ cái, các biển báo. - HS kiểm tra được hình thực tế đơn giản có tâm đối xứng bằng cách quay hình. - Đọc trước nội dung tâm đối xứng của một số hình phẳng Trường TH &THCS Tân Thành 4 GV: Vũ Thị Lan
5. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên Tiết 2 Hoạt động 2.2: Tâm đối xứng của một số hình phẳng a) Mục tiêu: + Nhận biết được tâm đối xứng của các hình phẳng đơn giản: hình bình hành, hình thoi, hình vuông, hình chữ nhật, hình lục giác đều. + HS biết được muốn vẽ phần đối xứng của một hình có dạng đường gấp khúc qua một điểm chỉ cần vẽ đối xứng các đỉnh qua điểm đó rồi nối lại một cách thích hợp. + HS củng cố kĩ năng sử dụng dụng cụ học tập để gấp và cắt những hình có hai trục đối xứng vuông góc, từ đó nhận ra hình có hai trục đối xứng vuông góc thì có tâm đối xứng. Ngược lại, hình có trục đối xứng và tâm đối xứng sẽ có ít nhất hai trục đối xứng. + HS có thể dự đoán tâm đối xứng của một hình bằng cách hình dung hình đó quay nửa vòng quanh một điểm, hoặc lấy trung điểm của điểm đối xứng trên hình. b) Nội dung: HS quan sát SGK và tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu c) Sản phẩm: HS nắm vững kiến thức và hoàn thành được phần Luyện tập, Thực hành, Thử thách. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Nội dung - GV giao nhiệm vụ học tập 1: 2. Tâm đối xứng của một số hình phẳng - Thực hiện HĐ3, HĐ 4 trong SGK + HĐ3: trang 113 Giao điểm của hai đường chéo là tâm đối - Cho biết giao điểm đó có là tâm đối xứng của hình bình hành đó. xứng của hình bình hành không? Tương tự với hình vuông, hình chữ + HĐ4: nhật, hình lục giác đều Tâm đối xứng của hình vuông, hình chữ * HS thực hiện nhiệm vụ 1: nhật, hình thoi là giao điểm của hai đường - HS thực hiện các yêu cầu trên theo cá chéo. nhân. * Báo cáo, thảo luận 1: - GV yêu cầu HS đứng tại chỗ trình bày kết quả thực hiện HĐ3,4 - HS cả lớp lắng nghe, quan sát và nhận xét lần lượt từng câu. Trường TH &THCS Tân Thành 5 GV: Vũ Thị Lan
6. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên Hoạt động của GV và HS Nội dung * Kết luận, nhận định 1: Tâm đối xứng của hình lục giác đều là giao + GV phân tích, dẫn dắt, cho HS rút ra điểm của hai đường chéo chính. nhận xét: • Tâm đối xứng của hình bình hành, hình thoi, hình vuông, * Nhận xét: hình chữ nhật là giao điểm hai - Tâm đối xứng của hình bình hành, hình đường chéo. thoi, hình vuông, hình chữ nhật là giao điểm • Tâm đối xứng của hình lục giác hai đường chéo. đều là giao điểm của các đường - Tâm đối xứng của hình lục giác đều là giao chéo chính. điểm của các đường chéo chính. *GV giao nhiệm vụ học tập 2 * Luyện tập 2: ( HS tự hoàn thành vở). + GV yêu cầu HS thảo luận và hoàn thành cá nhân phần Luyện tập 2. * Thực hành 2: + GV lưu ý cho HS: Ứng dụng tính đối xứng trong nghệ thuật • Có những hình có tâm đối xứng cắt giấy: và nhiều trục đối xứng. ( HS thực hiện theo hướng dẫn của GV và • Cũng có những hình không có dán sản phẩm vào vở) tâm đối xứng như tam giác đều + GV hướng dẫn và cho HS trao đổi, * Thử thách nhỏ: thảo luận theo nhóm và thực hiện “ Lẩy hai điểm xa nhất về hai phía ngược Thử thách nhỏ” nhau ( ví dụ: bên phải và bên trái), nối chúng * HS Thực hiện nhiệm vụ 2: lại được một đoạn thẳng, trung điểm đoạn + HS Hoạt động cá nhân hoặc hoạt thẳng đó là tâm đối xứng (nếu có) của hình. động nhóm trao đổi, thảo luận hoàn thành các yêu cầu của GV. + GV: quan sát, giảng, phân tích, lưu ý và trợ giúp nếu cần. * Báo cáo, thảo luận: Trường TH &THCS Tân Thành 6 GV: Vũ Thị Lan
7. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên Hoạt động của GV và HS Nội dung + HS chú ý lắng nghe, hoàn thành các yêu cầu, giơ tay phát biểu. + GV : kiểm tra, chữa và nêu kết quả. * Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chốt kiến thức. 3. Hoạt động 3 : Luyện tập a) Mục tiêu: HS củng cố kiến thức thông qua một só bài tập : - HS nhận biết tâm đối xứng của các hình trong tự nhiên - HS nhận biết tâm đối xứng, trục đối xứng của các hình vẽ đơn giản. b) Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học vận dụng làm BT c) Sản phẩm: Kết quả của HS. d) Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập bài 5.5 ; 5.6 ; 5.7 - HS tiếp nhận nhiệm vụ, thảo luận và hoàn thành vở. Bài 5.5: Hình có tâm đối xứng là hình a) và hình c) Bài 5.6: Điểm O là tâm đối xứng của hình a) và c) Bài 5.7: Hình a) và b) là những hình có tâm đối xứng. - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. 4. Hoạt động 4 : Vận dụng a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức b) Nội dung: HS hoàn thành bài tập theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm: Kết quả của HS. d) Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập bài 5.8 ; 5.10 Trường TH &THCS Tân Thành 7 GV: Vũ Thị Lan
8. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên + Bài 5.8 : GV hướng dẫn học sinh và cho HS hoạt động cá nhân hoàn thành vào phiếu học tập + Bài 5.10 : GV cho HS trao đổi, giơ tay trình bày miệng. - HS tiếp nhận nhiệm vụ, thảo luận và hoàn thành vở. Bài 5.10: An sẽ nhận được chữ H và chữ O - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. * Hướng dẫn tự học ở nhà - Học thuộc các đặc điểm về hình có tâm đối xứng. - Hoàn thành nốt các bài tập chưa hoàn thành. - Sưu tầm, tìm các hình ảnh có tâm đối xứng. - Xem trước các bài tập phần “ Luyện tập chung” và làm bài 5.11; 5.12; 5.15. - Nhắc HS chuẩn bị trước giấy A4 có dòng kẻ ô li cho buổi học sau. Trường TH &THCS Tân Thành 8 GV: Vũ Thị Lan
9. Kế hoạch bài dạy môn Toán 6 Tổ Khoa học tự nhiên Trường TH &THCS Tân Thành 9 GV: Vũ Thị Lan