Giáo án Toán 6 - Bài 21: Hình có trục đối xứng - Năm học 2023-2024 - Nguyễn Thị Phượng

Nội dung tài liệu: Giáo án Toán 6 - Bài 21: Hình có trục đối xứng - Năm học 2023-2024 - Nguyễn Thị Phượng

1. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên Ngày soạn: 10 / 11 / 2023 Ngày dạy: ............./......../............ CHƯƠNG V: TÍNH ĐỐI XỨNG CỦA HÌNH PHẲNG TRONNG TỰ NHIÊN BÀI 21: HÌNH CÓ TRỤC ĐỐI XỨNG Thời gian thực hiện : 2 tiết (Tiết thứ 13, 14) I. MỤC TIÊU: 1. Kiến thức: Sau khi học xong bài này HS - Nhận biết được trục đối xứng của các hình học đơn giản. - Nhận biết được trục đối xứng của một hình phẳng. - Nhận biết được những hình phẳng trong tự nhiên có trục đối xứng (khi quan sát trên hình ảnh hai chiều). 2. Năng lực - Năng lực riêng: + Nhận biết được trục đối xứng của một hình trên giấy bằng cách gấp đôi tờ giấy + Biết được cách gấp giấy để cắt chữ hoặc một số hình đơn giản có trục đối xứng. - Năng lực chung: Năng lực tư duy và lập luận toán học; năng lực giao tiếp toán học tự học; năng lực giải quyết vấn đề toán học, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực hợp tác. 3. Phẩm chất - Phẩm chất: Bồi dưỡng trí tưởng tượng, hứng thú học tập, ý thức làm việc nhóm, ý thức tìm tòi, khám phá và sáng tạo cho HS => độc lập, tự tin và tự chủ. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU 1 - GV: + SGK, tài liệu giảng dạy, giáo án ppt. + Một số hình có trục đối xứng hoặc đồ vật hay biểu tượng có trục đối xứng, một số mẫu chữ hoặc số có trục đối xứng; giấy màu hoặc bìa cứng, kéo và máy tính ( nếu có) 2 - HS : + Đồ dùng học tập, SGK + Giấy màu hoặc bìa cứng, kéo. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC A. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (MỞ ĐẦU) a) Mục tiêu: Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 1 Trường TH- THCS Tân Thành
2. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên + Giới thiệu khái quát vị trí, vai trò của chương V. + Tạo tình huống vào bài học từ hình ảnh thực tế, ứng dụng thực tế từ các hình trong bài. + HS hình dung được một cách sơ khai về dạng hình ảnh của một hình trong tự nhiên có trục đối xứng b) Nội dung: HS chú ý lắng nghe và quan sát hình ảnh trên màn chiếu hoặc tranh ảnh. c) Sản phẩm: HS thấy được Toán học, đặc biệt là hình học, không hề nhàm chán mà rất thú vị, thực tế và rất đẹp và bước đầu nhận biết hình có trục đối xứng. d) Tổ chức thực hiện: - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: + GV giới thiệu qua nội dung sẽ học trong chương V: Chương V là một chương mới hoàn toàn so với SGK trước đây. Chúng ta sẽ tìm hiểu về hình có trục đối xứng, tâm đối xứng được mô tả và trình bày một cách trực quan qua hai bài học và các tiết luyện tập, ôn tập chương. Qua chương này, các em sẽ: ● Nhận biết hình có trục đối xứng và hình có tâm đối xứng. ● Nhận biết trục đối xứng và tâm đối xứng của một số hình đơn giản. ● Gấp giấy để cắt được một số hình có trục đối xứng hoặc tâm đối xứng đơn giản. + GV chiếu hình ảnh, video về các ứng dụng thực tế của các hình trong bài “ Khuê Văn Các”và giới thiệu. ( GV có thể hỏi HS đây là hình gì và vạch đường kẻ dọc cho HS nhận xét nửa bên trái và nửa bên phải của hình; đối với mặt hồ thì nhận xét phía trên mặt hồ và bóng phía dưới nước) (+ GV cho HS tìm các hình ảnh có trục đối xứng khác tương tự.) - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: HS chú ý quan sát và lắng nghe. - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: HS trao đổi, thảo luận và đưa ra nhận xét. - Bước 4: Kết luận, nhận định: GV đánh giá, đặt vấn đề và dẫn dắt HS vào bài học mới: “Trong thiên nhiên và trong đời sống, chúng ta thường gặp rất nhiều hình ảnh đẹp. Các hình ảnh đều có sự cân đối, hài hòa. Chúng ta cùng tìm hiểu xem điều gì đã đem lại sự cân đối, hài hòa đó” => Bài mới. B. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI Hoạt động 1: Hình có trục đối xứng trong thực tế a) Mục tiêu: Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 2 Trường TH- THCS Tân Thành
3. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên + HS trình bày được khái niệm và nhận biết được hình có trục đối xứng và trục đối xứng của một hình. + HS tìm được ví dụ thực tế về hình có trục đối xứng để biết được một só ứng dụng tính đối xứng của hình trng đời sống. b) Nội dung: HS quan sát hình ảnh trên màn chiếu và SGK để tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm: + HS nắm vững kiến thức và hoàn thành được phần Luyện tập d) Tổ chức thực hiện: HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS SẢN PHẨM DỰ KIẾN - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 1. Hình có trục đối xứng trong thực tế. + GV hướng dẫn và cho HS quan sát + HĐ1: Khi hai cánh của con bướm gập lại, thì SGK hoặc màn chiếu ( video, hình hai cánh của nó chồng khít nên nhau. ảnh) thực hiện lần lượt các hoạt động: + HĐ2: Khi gấp hai nửa đường tròn thì chúng HĐ1, HĐ2, HĐ3 như trong SGK. sẽ chồng vừa vặn lên nhau. + GV cho HS nhận xét, dẫn dắt:” Với + HĐ3: Hình được cắt có hai phần giống nhau. mỗi hình, có một đường thẳng để khi => Đặc điểm của hình có trục đối xứng: gấp lại theo đường thẳng đó thì hai Có một đường thẳng d chia hình thành hai nửa của hình vừ đúng chồng khít lên phần mà nếu “gấp” hình theo đường thẳng d nhau. Khi nhìn vào chỉ thấy còn đúng thì hai phần đó “chồng khít” lên nhau. một nửa.” Những hình như thế gọi là hình có trục đối + GV phân tích khái niệm :” Nếu có xứng và đường thẳng d là trục đối xứng của đường thẳng d chia một hình thành nó. hai phần mà khi gấp hình theo đường Luyện tập: thẳng d, ta thấy hai phần chồng khít 1) Những hình có trục đối xứng là: A, B,G, H. lên nhau thì hình đó là hình có trục + Trục đối xứng của A là đường thẳng đi qua đối xứng và d là trục đối xứng của đỉnh của chữ A. hình. + Hai trục đối xứng của H là đường thẳng đứng và đường nằm ngang đi qua giữa chữ H. Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 3 Trường TH- THCS Tân Thành
4. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên + GV yêu cầu HS thảo luận và hoàn + Trục đối xứng của B là đường nằm ngang đi thành phần Luyện tập. qua giữa chữ B. + GV chiếu một số ví dụ về hình có 2) Những hình có trục đối xứng là : 1 và 3 trục đối xứng trong thực tế. + Biển báo “cấm đi ngược chiều” có hai trục - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: đối xứng là đường thẳng đững và đường nằm + HS quan sát, trả lời, hoàn thành yêu ngang đi qua tâm biển báo. cầu của GV + Trục đối xứng của biển báo chỉ lối đi có trục + GV: phân tích, quan sát và trợ giúp đối xứng là đường nằm ngang đi qua tâm biển HS. báo - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: 3) Một số ví dụ về hình có trục đối xứng: mặt +HS: thảo luận nhóm, giơ tay phát bàn, viên bi,hình vuông trang trí hoa văn, hình biểu, trình bày tại chỗ. ảnh con bọ cánh cứng, số 8, tranh 2 con thiên + Các nhóm nhận xét, bổ sung cho nga . nhau. - Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá quá trình học của HS, tổng quát lại các đặc điểm của hình có trục đối xứng. Hoạt động 2: Trục đối xứng của một số hình phẳng a) Mục tiêu: + Nhận biết được trục đối xứng của hình tròn, hình thoi, hình chữ nhật và biết được số trục đối xứng của nó. + Gấp giấy để tìm trục đối xứng của đoạn thẳng, hình tam giác đều, hình vuông, hình lục giác đều. + HS biết được một hình có thể có nhiều hoặc thậm chí là vô số trục đối xứng. + HS biết cách gấp giấy để cắt được các chữ có trục đối xứng đơn giản. + Yêu cầu HS hình dung được toàn bộ một hình có trục đối xứng khi chỉ được biết một nửa hình đó. + Yêu cầu HS hình dung được trục đối xứng của một hình thông qua sự đối xứng của các chi tiết. Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 4 Trường TH- THCS Tân Thành
5. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên b) Nội dung: HS quan sát SGK và tìm hiểu nội dung kiến thức theo yêu cầu c) Sản phẩm: HS nắm vững kiến thức và hoàn thành được phần Thực hành, Tranh luận, Thử thách. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm dự kiến - Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ: 2. Trục đối xứng của một số hình + GV hướng dẫn và cho HS quan sát SGK phẳng hoặc màn chiếu (hình ảnh) thực hiện lần lượt + HĐ4: các hoạt động: HĐ4, HĐ5, HĐ6 như trong Trục đối xứng của hình tròn là đường SGK. thẳng đi qua tâm của hình tròn đó. + GV phân tích, dẫn dắt, cho HS rút ra nhận + HĐ5: xét: Trục đối xứng của hình thoi là đường ● Mỗi đường thẳng đi qua tâm là một trục thẳng đi qua đường chéo của nó. đối xứng của hình tròn. Hình thoi có 2 trục đối xứng ● Mỗi đường chéo là một trục đối xứng + HĐ6: của hình thoi. Trục đối xứng của hình chữ nhật là ● Mỗi đường thẳng đi qua trung điểm hai đường thẳng đi qua trung điểm của cạnh đối diện là một trục đối xứng của hình chữ hai cạnh đối diện của hình chữ nhật. nhật. * Nhận xét: => Mỗi hình có thể có nhiều trục đối xứng. - Mỗi đường thẳng đi qua tâm là một + GV yêu cầu HS thảo luận nhóm bàn và hoàn trục đối xứng của hình tròn. thành phần Thực hành 1. - Mỗi đường chéo là một trục đối xứng của hình thoi. - Mỗi đường thẳng đi qua trung điểm hai cạnh đối diện là một trục đối xứng của hình chữ nhật. * Thực hành 1: - Tam giác đều có ba trục đối xứng. - Hình vuông có 4 trục đối xứng. Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 5 Trường TH- THCS Tân Thành
6. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên - Hình lục giác đều có 6 trục đối xứng. * Tranh luận 1: - Hình vuông có 4 trục đối xứng. - Hình tròn có vô số trục đối xứng. * Ứng dụng tính đối xứng để cắt + GV cho HS trao đổi, thảo luận nhóm đôi chữ bằng giấy: trả lời phần Tranh luận 1. Để cắt một chữ cái có trục đối xứng, + GV phân tích ứng dụng tính đối xứng để cắt ta có thể gấp đôi tờ giấy theo trục đối chữ bằng giấy như trong phần Đọc hiểu – nghe xứng ấy để cắt. Khi đó ta chỉ phải cắt hiểu. một nửa chữ cái và nhận được chữ cái + GV hướng dẫn và làm mẫu cho HS cắt chữ khi mở giấy ra. A như H5.4 theo 2 bước: ● Chuẩn bị mảnh giấy hình chữ nhật kích thước 3cm 5cm. Gấp đôi mảnh giấy như hình 5.4b. ● Vẽ theo hình 5.4c rồi cắt theo nét vẽ, sau * Thực hành 2: đó mở ra ta được chữ A (H5.4d) HS thực hành cắt chữ E, T và dán sản phẩm hoàn thành vào vở. * Tranh luận 2: a) Chữ T b) Chữ M + GV cho HS cắt chữ E, T như yêu cầu của c) Chữ E Thực hành 2 tương tự như GV hướng dẫn. + HS thảo luận nhóm, trao đổi Tranh luận 2. Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 6 Trường TH- THCS Tân Thành
7. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên + GV hướng dẫn và tổ chức cho HS hoạt động nhóm hoàn thành Thử thách nhỏ hoặc giao nhiệm vụ về nhà hoàn thành. - Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ: + HS Hoạt động cá nhân hoàn thành các yêu cầu của GV + GV: quan sát, giảng, phân tích, lưu ý và trợ giúp nếu cần. - Bước 3: Báo cáo, thảo luận: + HS chú ý lắng nghe, hoàn thành các yêu cầu, giơ tay phát biểu. + GV : kiểm tra, chữa và nêu kết quả. - Bước 4: Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chốt kiến thức. C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP a) Mục tiêu: Học sinh củng cố lại kiến thức thông qua một số bài tập. b) Nội dung: HS dựa vào kiến thức đã học vận dụng làm BT c) Sản phẩm: Kết quả của HS. d) Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập bài 5.1 ; 5.2 ; 5.3 - HS tiếp nhận nhiệm vụ, thảo luận và hoàn thành vở. Bài 5.1: Trục đối xứng của hình thang cân là đường thẳng đi qua trung điểm của hai đáy. Bài 5.2: Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 7 Trường TH- THCS Tân Thành
8. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên Hình lục giác đều có 6 trục đối xứng ( Các trục đối xứng của lục giác đều là các đường thẳng đi qua một cặp đỉnh đối diện và các đường thẳng đi qua trung điểm của một cặp đỉnh đối diện). Bài 5.3: Các hình có trục đối xứng là: a, c, d - GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức. D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG a) Mục tiêu: Học sinh thực hiện làm bài tập vận dụng để nắm vững kiến thức b) Nội dung: HS hoàn thành bài tập theo yêu cầu của GV. c) Sản phẩm: Kết quả của HS. d) Tổ chức thực hiện: - GV yêu cầu HS hoàn thành các bài tập bài 5.4 - HS tiếp nhận nhiệm vụ, thảo luận và hoàn thành vở. Bài 5.4 : Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 8 Trường TH- THCS Tân Thành
9. KHBD Toán 6- Hình học Tổ Khoa học tự nhiên a) Hình không có trục đối xứng: hình c b) Hình chỉ có một trục đối xứng: hình d, hình a c) Hình có hai trục đối xứng: hình b - GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức. * HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ - Học thuộc các đặc điểm về hình có trục đối xứng. - Hoàn thành nốt các bài tập chưa hoàn thành. - Sưu tầm, tìm các hình ảnh có trục đối xứng. - Chuẩn bị đọc và tìm hiểu bài sau Bài 22 “ Hình có tâm đối xứng Tân Thành, ngày ........ tháng 11 năm 2023 Người ký duyệt Nguyễn Thị Bích Thủy Giáo viên: Nguyễn Thị Phượng 9 Trường TH- THCS Tân Thành