Giáo án Tin học 7 - Hệ điều hành và phần mềm ứng dụng - Hoàng Thị Hồng Nhung

Nội dung tài liệu: Giáo án Tin học 7 - Hệ điều hành và phần mềm ứng dụng - Hoàng Thị Hồng Nhung

1. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên BÀI 2. PHẦN MỀM MÁY TÍNH Thời gian thực hiện: 3 tiết I. Mục tiêu 1. Về kiến thức: Sau bài học này em sẽ: - Giải thích được sơ lượt chức năng điều khiển và quản lí của hệ điều hành qua đó phân biệt được hệ điều hành với phần mềm ứng dụng. - Nêu được tên một số phần mềm ứng dụng đã sử dụng. - Giải thích được phần mở rộng của tên tệp, cho biết tệp thuộc loại gì, nêu được ví dụ minh hoạ. - Thao tác thành thạo với tệp và thư mục:tạo, sao chép, di chuyển, đổi tên, xoá tệp và thư mục. - Biết được tệp chương trình cũng là dữ liệu, có thể được lưu trữ trong máy tính. - Nêu được ví dụ về biện pháp bảo vệ dữ liệu như sao lưu, phòng chống virus,.. 2. Về năng lực: 2.1. Năng lực chung - Năng lực tự chủ, tự học: Học sinh có khả năng tự đọc sách giáo khoa và kết hợp với gợi ý của giáo viên để trả lời câu hỏi về khái niệm hệ điều hành, phần mềm ứng dụng, - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Học sinh thảo luận nhóm để đưa ra khái niệm hệ điều hành, phần mềm ứng dụng. - Năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo: Học sinh phân biệt được sự khác nhau giữa hệ điều hành và phần mềm ứng dụng. 2.2. Năng lực Tin học - Giải thích được sơ lược chức năng điều khiển và quản lí của hệ điều hành, qua đó phân biệt được hệ điều hành với phần mềm ứng dụng. - Nêu được tên một số phần mềm ứng dụng đã sử dụng. Giải thích được phần mở rộng của tên tệp cho biết tệp thuộc loại gì, nêu được ví dụ minh hoạ. 3. Về phẩm chất: - Học sinh có ý thức trách nhiệm đối với việc sử dụng thiết bị học. - Nhận ra được trong một tổ chức, các thành viên có vai trò, vị trí khác nhau để thực hiện mục tiêu chung. Từ đó tự giác, củng cố ý thức tổ chức kỷ luật. II. Chuẩn bị - Giáo viên: Máy chiếu, máy tính giáo viên, phiếu học tập - Học sinh: Sách giáo khoa Tin học 7 III. Tiến trình dạy học 1. Hoạt động 1. Khởi động a) Mục tiêu: Giúp học sinh định hướng được bài học: Trường TH &THCS Tân Thành 1 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
2. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên − Nếu không có chương trình máy tính (phần mềm), thành phần thiết bị chỉ là khối vật chất không phản hồi. − Xác định hai loại phần mềm để tìm hiểu trong hai mục của bài học: hệ điều hành và phần mềm ứng dụng. − Học sinh phân biệt được hoạt động có tính chất điều hành và những hoạt động khác. Qua đó có thể liên hệ với đặc điểm của hệ điều hành. b) Nội dung: Học sinh đọc đoạn văn bản trong sách giáo khoa và trả lời câu hỏi: c) Sản phẩm: Đáp án: b, d, f. d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV giới thiệu mục đích yêu cầu và tiến trình của hoạt động thảo luận trước lớp. ● Chia nhóm HS. ● Phát phiếu học tập. − Thực hiện nhiệm vụ: ● HS phân công nhóm trưởng, người báo cáo. ● HS thảo luận và viết câu trả lời theo nhóm. − Báo cáo, thảo luận: HS trình bày kết quả, nhóm khác nhận xét, bổ sung. − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. 2. Hoạt động 2. Hình thành kiến thức mới Hoạt động 2.1. Hệ điều hành a) Mục tiêu: Học sinh phân biệt được hệ điều hành với các phần mềm khác. Chỉ ra được các chức năng cơ bản của hệ điều hành. b) Nội dung: Nêu vai trò, chức năng của hệ điều hành. c) Sản phẩm: Kết quả điền phiếu của các nhóm. d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV giới thiệu mục đích yêu cầu và tiến trình của hoạt động trước lớp. − Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc nội dung trong SGK và rút ra kết luận về vai trò, các chức năng chính của hệ điều hành Trường TH &THCS Tân Thành 2 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
3. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. Ghi nhớ: − Hệ điều hành là phần mềm hệ thống, điều khiển và quản lí mọi hoạt động của máy tính; cung cấp, quản lí môi trường chạy các phần mềm ứng dụng, trao đổi thông tin giữa người dùng và máy tính; tổ chức lưu trữ và quản lí dữ liệu trong máy tính. − Có những hệ điều hành dành cho máy tính như Windows, Mac OS, Linux, và những hệ điều hành cho điện thoại thông minh và máy tính bảng như IOS, Android, Câu hỏi củng cố a) Mục tiêu: HS được củng cố kiến thức về hệ điều hành b) Nội dung: c) Sản phẩm: Đáp án: 1 – D 2 – B d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi − Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời cá nhân − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. Hoạt động 2.2. Phần mềm ứng dụng Hoạt động đọc a) Mục tiêu: Học sinh xác định được kiến thức về phần mềm được truyền tải trong đoạn văn. b) Nội dung: Tìm những kiến thức về phần mềm được truyền tải trong đoạn văn. c) Sản phẩm: Đáp án: - Phần cứng và hệ điều hành là điều kiện cần để máy tính hoạt động nhưng tính hữu ích của nó trong nhiều lĩnh vực lại được thể hiện qua phần mềm ứng dụng. - Có những phần mềm được chạy trực tuyến từ Internet nhưng cũng có những phần mềm phải cài đặt lên đĩa cứng mới hoạt động được. - Mỗi phần mềm ứng dụng hỗ trợ tạo và xử lí một số loại dữ liệu nhất định, với định dạng Trường TH &THCS Tân Thành 3 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
4. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên tệp riêng. d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV giới thiệu mục đích yêu cầu và tiến trình của hoạt động. − Thực hiện nhiệm vụ: HS đọc nội dung trong SGK và rút ra câu trả lời. − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. Ghi nhớ: − Phần mềm ứng dụng là các chương trình máy tính cho phép người sử dụng thực hiện những công việc cụ thể và thường xử lí những loại dữ liệu cụ thể. − Loại tệp được nhận biết nhờ phần mở rộng, gồm những kí tự sau dấu chấm cuối cùng trong tên tệp. Loại tệp cũng cho biết phần mềm ứng dụng nào có thể được dùng với nó. HĐ 2.1. Loại tệp và phần mở rộng (10p) a) Mục tiêu: HS phân loại được một số tệp dữ liệu theo phần mở rộng của chúng. b) Nội dung: Phiếu học tập số 1 c) Sản phẩm: Kết quả điền phiếu của các nhóm. Đáp án: 1 – f; 2 – c; 3 – a; 4 – b; 5 – e; 6 – d. d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV giới thiệu mục đích yêu cầu và tiến trình của hoạt động thảo luận trước lớp trong 3 phút. Phát phiếu học tập. − Thực hiện nhiệm vụ: HS thảo luận và viết câu trả lời theo nhóm. − Báo cáo, thảo luận: HS trình bày kết quả, nhóm khác nhận xét, bổ sung. − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. HĐ 2.3. Câu hỏi củng cố (5p) a) Mục tiêu: HS được củng cố kiến thức phần mềm ứng dụng b) Nội dung: c) Sản phẩm: Đáp án Câu 1: B, D, E Câu 2: A, C, D d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi − Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời cá nhân − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. Trường TH &THCS Tân Thành 4 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
5. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên HĐ 2.4. Hoạt động đọc a) Mục tiêu: HS phân biệt được hai loại phần mềm: Hệ điều hành và phần mềm ứng dụng. b) Nội dung: Đoạn văn bản SGK – Trang 12 c) Tổ chức thực hiện: HS đọc đoạn văn bản và bảng 2.1 (SGK – Trang 12) từ đó phân biệt vai trò khác nhau của hệ điều hành và phần mềm ứng dụng với sự vận hành của máy tính − Chuyển giao nhiệm vụ: GV yêu cầu hoạt động nhóm bàn: So sánh chi tiết sự khác nhau giữa hệ điều hành và phần mềm ứng dụng theo từng tiêu chí − Thực hiện nhiệm vụ: HS hoạt động nhóm bàn trong 5 phút − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. Em hãy so sánh chi tiết sự khác nhau giữa hệ điều hành và phần mềm ứng dụng theo từng tiêu chí sau: Tiêu chí Hệ điều hành Phần mềm ứng dụng Trực tiếp quản lí và vận hành phần 1. Tương tác Tương tác với phần cứng thông cứng như bàn phím, chuột, màn với phần cứng qua hệ điều hành. hình, máy in,.. Phải cài đặt đầu tiên để máy tính có Có thể cài đặt hoặc không tuỳ 2. Sự cần thiết thể hoạt động được. theo yêu cầu của người sử dụng Chạy trong môi trường hệ điều Tạo môi trường để cài đặt và chạy 3. Phụ thuộc hành. Được lựa chọn phù hợp phần mềm ứng dụng với HĐH. Mind Maple, Mind Manager,.. Windows, Linux, MacOS, (cho (PM SĐTD), MS Word, Ví dụ điện thoại thông minh hoặc máy Writer, (PM STVB), MS tính bảng). Paint, Draw, Photoshop, Hoạt động 3: Luyện tập a) Mục tiêu: Học sinh sử dụng các kiến thức đã học về hệ điều hành và phần mềm ứng dụng để trả lời câu hỏi b) Nội dung: Các câu hỏi trắc nghiệm c) Sản phẩm: Đáp án Câu 1: Phần mềm nào sau đây không phải là một hệ điều hành? A. Windows 7 B. Windows 10. C. Windows Explorer. D. Windows Phone. Câu 2: Việc nào sau đây không thuộc chức năng của hệ điều hành? A. Khởi động phần mềm trình chiếu. B. Soạn thảo nội dung trình chiếu. Trường TH &THCS Tân Thành 5 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
6. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên C. Sao chép tệp trình chiếu đến vị trí khác. D. Đồi tên tệp trình chiếu. Câu 3: Phương án nào sau đây là phần mở rộng của tệp trình chiếu? A. .docx. B. pptx. C. .xlsx. D. .png. Câu 4: Em dùng phần mềm sơ đồ tư duy để mô tả các hoạt động của em trong ngày Chủ nhật. Phương án nào sau đây không phải là chức năng của phần mềm ứng dụng? A. Khởi động phần mềm sơ đề tư duy để mô tả hoạt động của em trong ngày Chủ nhật. B. Thêm hoạt động “Nấu cơm" vào sơ đề tư duy. C. Sửa hoạt động “Nấu cơm” thành “Chuẩn bị bữa ăn gia đình”. D. Xoá hoạt động “Đến chơi nhà bạn Khoa” khỏi sơ đồ tự duy. Câu 5: Phát biểu nào sau đây sai? A. Người sử dụng xử lí những yêu cầu cụ thể bằng phần mềm ứng dụng. B. Để phần mềm ứng dụng chạy được trên máy tính phải có hệ điều hành. C. Để máy tính hoạt động được phải có phần mềm ứng dụng. D. Để máy tính hoạt động được phải có hệ điều hành. Câu 6: Phương án nào sau đây chứa một phần mềm không phải là hệ điều hành? A. Android, Windows, Linux. B. Windows, Linux, macOS. C. Windows, Google Chrome, Linux. D. iOS, Android, Windows Phone. Câu 7: Hệ điều hành nào dành cho điện thoại thông minh? A. iOS B. Android C. Windows Phone D. Cả A, B và C Câu 8: Việc nào sau đây không phải là chức năng của hệ điều hành? A. Sao chép tệp văn bản CaDao.docx từ ổ cứng sang USB. B. Tìm kiếm từ “quê hương” trong tệp văn bản CaDao.doex. C. Đổi tên tệp Calao.docx trên USB thành ©ai2ao-anCa.doex. D. Xoá tệp dữ liệu CaDao.doex khỏi ỗ đĩa cứng. Câu 9: Máy tính có thể cài đặt được mấy hệ điều hành? A. Không cần cài đặt hệ điều hành B. Có thể cài đặt nhiều hệ điều hành Trường TH &THCS Tân Thành 6 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
7. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên C. Chỉ cài dặt được một hệ điều hành D. Chỉ cài đặt được tối đa hai hệ điều hành Câu 10: Chức năng nào dưới đây là của phần mềm ứng dụng? A. Tải tệp phông chữ từ Internet xuống thư mục Download của máy tính. B. Sao chép tệp phông chữ từ thư mục Ï2ownload sang thư mục Fonfs. C. Xoá tệp phông chữ khỏi thư mục Download của máy tính. D. Thay đổi phông chữ cho một đoạn văn bản từ Times New Roman sang Arial. d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi − Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời cá nhân − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. Hoạt động 4: Vận dụng (5p) a) Mục tiêu: Học sinh sử dụng các kiến thức đã học về hệ điều hành và phần mềm ứng dụng để trả lời câu hỏi b) Nội dung: Khi tải Scratch để cài đặt lên máy tính, tại sao cần chọn phiên bản phù hợp với hệ điều hành trên máy tính của em? c) Sản phẩm: Đáp án: Khi cài đặt phần mềm ứng dụng lên máy tính, cần phải chọn phiên bản phù hợp với hệ điều hành. Nếu lựa chọn không đúng, phần mềm cài đặt sẽ không chạy được vì nó phụ thuộc vào hệ điều hành. d) Tổ chức thực hiện: − Chuyển giao nhiệm vụ: GV đặt câu hỏi − Thực hiện nhiệm vụ: HS trả lời cá nhân − Kết luận, nhận định: GV nhận xét, đánh giá và chuẩn kiến thức. * Hướng dẫn về nhà HĐ kiểm tra, đánh giá: Azota, google fom Trường TH &THCS Tân Thành 7 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung
8. Kế hoạch bài dạy môn Tin học 7 Tổ Khoa học tự nhiên PHIẾU HỌC TẬP Phiếu học tập số 1 Em hãy ghép mỗi loại tệp ở cột bên trái với một phần mở rộng tệp phù hợp ở cột bên phải: Loại tệp Phần mở rộng 1) Tài liệu word a) jpg, png, bmp 2) Chương trình Scratch b) exe, com, bat, msi 3) Hình ảnh c) sb, sb2, sb3 4) Ứng dụng d) ppt, pptx 5) Trang web e) htm, html 6) Bài trình bày Power point f) doc, docx Phiếu học tập số 2 Em hãy so sánh chi tiết sự khác nhau giữa hệ điều hành và phần mềm ứng dụng theo từng tiêu chí sau: Tiêu chí Hệ điều hành Phần mềm ứng dụng 1. Tương tác với phần cứng 2. Sự cần thiết 3. Phụ thuộc Ví dụ Trường TH &THCS Tân Thành 8 Gv: Hoàng Thị Hồng Nhung