Em phân tích vẻ đẹp bài thơ “Thiên Trường vãn vọng”.

Đánh giá bài viết

Đề bài: Em phân tích vẻ đẹp bài thơ “Thiên Trường vãn vọng”. 

Loading...

Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ra (Thiên Trường vãn vọng) là một bài thơ hay, một bức tranh thôn quê êm đẹp. Không những thế, điều đặc biệt của bài thơ còn nằm ở chỗ: người sáng tác ra nó là Trần Nhân Tông – một nhà thơ tiêu biểu, nhà văn hóa, một vị vua nổi tiếng có tâm hồn thanh cao và giàu lòng nhân ái. Bài thơ nói lên tình yêu đất nước, sự gắn bó máu thịt với máu thịt với quê hương thôn dã của một con người có địa vị tối cao.

Phiên âm chữ Hán:

Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên

 Bán vô bán hữu tịch dương biên

 Mục đồng địch li ngưu quy tận

Bạch lộ song song phi hạ điền.

Dịch thơ:

Trước xóm sau thôn tựa khói lồng

Loading...

 Bóng chiều man mác có dường không

 Mục đồng sáo vẳng trâu về hết

 Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng.

                                   (Ngô Tất Tố dịch)

Sau khi lên ngôi, các vua đời Trần cho xây ở quê một hành cung gọi là Thiên Trường để thỉnh thoảng về nghỉ ngơi. Sau chiến thắng quân Mông – Nguyên lần thứ ba, trong một dịp về thăm quê, Trần Nhân Tông đã sáng tác bài thơ này. Cảnh thôn quê đã được nhà vua thu vào tầm mắt và thâu tóm trong bài thơ thất ngôn tứ tuyệt:

Thôn hậu thôn tiền đạm tự yên

Bán vô bán hữu tịch dương biên

(Trước xóm sau thôn tựa khói lồng

 Bóng chiều man mác có dường không)

Thật là một bức tranh yên bình, tĩnh lặng! Chiều xuống, từ phía phủ Thiên Trường, cảnh vật thôn xóm mờ dần trong làn khói phủ. Khói ở đây là làn sương chiều lãng đãng hay khói ở đây bay lên từ những mái bếp thơm nồng hơi cơm? Cũng có thể là cả hai. Sương và khói tạo thành một tấm màn hư hư thực thực, mờ mò ào ảo bao trùm lấy những mái nhà tranh nhẹ nhàng, êm dịu. Cảnh vật trước hoàng hôn trở nên huyền diệu, dường như có, dường như không. Một chút vàng yếu ớt của nắng chiều, một chút bàng bạc của sương khói, một chút tối thẫm của những mái nhà tranh… tạo thành bức tranh kì ảo, đậm nhạt đan xen khiến lòng người không thể không bâng khuâng xao động. Cũng có lẽ hồn người mơ mộng nên mới nhìn thấy cảnh thanh bình, êm đẹp đến thế.

Sự tĩnh lặng của cảnh vật và lòng người bị đánh thức bởi tiếng sáo của mục đồng:

Mục đồng đích lí ngưu quy tận

 Bạch lộ song song phi hạ điền.

(Mục đồng sáo vẳng trâu về hết

 Cò trắng từng đôi liệng xuống đồng.)

Trên những chú trâu chậm rãi nối đuôi nhau trở về, những đứa trẻ chăn trâu vắt vẻo ngồi thổi sáo là một hình ảnh vô cùng quen thuộc của làng quê Việt Nam lúc chiều về. Hình ảnh đó đã đi vào thơ, ca, nhạc, họa, phim ảnh… và đi vào tâm trí mỗi người. Cảnh không những đẹp mà còn vui lạ lùng. Bức tranh quê sống động hẳn lên với âm thanh, màu sắc rõ ràng và vài ba cử động. Xa xa trên đồng ruộng, từng đôi cò trắng chao liệng rồi xà xuống. Đây cũng là hình ảnh tiêu biểu trên cánh Đồng quê hương. Nhà thơ chỉ chọn lấy một vài chi tiết, chấm phá vài nét mà như thôi hồn vào cảnh vật. Qua tâm trạng của con người, cảnh đã đẹp lại càng đẹp.

Vua là người ở chốn cung cấm, được bao bọc bởi châu báu ngọc ngà. Vậy mà Trần Nhân Tông lại vẽ được một bức tranh đậm đà sắc quê, hồn quê đến vậy. Ông còn rất vui vẻ trước cảnh quê mùa ấy. Chỉ có thể lí giải được điều băn khoăn này khi biết rằng đó là vị vua hết mức yêu thương muôn dân, đã cùng dân vào sinh ra tử để giành lấy cảnh thái bình này.

Bài thơ đẹp bởi cảnh yên bình thanh thản và tình người cao quý. Mặc dù đã cách chúng ta nhiều thế kỉ nhưng mỗi khi đọc bài thơ, ta vẫn thấy một nỗi xúc động dâng trào như bắt gặp những gì hết sức quen thuộc, gần gũi. Một vị vua như thế xứng đáng lưu danh đời đời.