Em hãy giải thích sự im lặng của Phan Bội Châu trong tác phẩm “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”

Em hãy giải thích sự im lặng của Phan Bội Châu trong tác phẩm “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”
5 (100%) 480 votes

Đề bài: Em hãy giải thích sự im lặng của Phan Bội Châu trong tác phẩm “Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu”

Loading...

Thành công của Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu là ở sự mới mẻ về nội dung tư tưởng cũng như phong cách thể hiện. Mặc dù được Nguyễn Ái Quốc viết bằng tiếng Pháp, được xuất bản ở Pháp như tình cảm của tác giả lại hướng Việt Nam. Tác phẩm góp một lời tố cáo trực diện, thẳng thắn vạch mặt kẻ thù xâm lược tàn ác và giả dối. Trái ngược với miệng lưỡi quỷ quyệt xảo trá của Va-ren là sự im lặng đầy ý nghĩa của một bậc anh hùng – Phan Bội Châu.

Cuộc chạm trán giữa Phan Bội Châu và Va-ren theo lời của Nguyễn Ái Quốc thì thật là một tấn kịch. Chúng ta hãy tưởng tượng mà xem con người đã hi sinh cả gia đình và của cải để xa lánh khỏi thấy mặt bọn cướp nước mình, một bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độc lập, được hai mươi triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng lại phải đối diện với tên cướp nước mình, tên chính khách đã bị đồng bọn đuổi ra khỏi tập đoàn, kè đã ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ lòng tin, ruồng bỏ giai cấp mình, kẻ phản bội nhục nhã. Quả là nghịch cảnh! Người đọc băn khoăn sao bậc vĩ nhân ấy không xông vào mà đánh đập, quát mắng, hay chí ít cũng lên tiếng vạch tội tên cầm quyền giả nhân, giả nghĩa ấy. Nhưng không! Dù chỉ là một lời nói, tuyệt nhiên ta cũng chẳng hề nghe thấy từ miệng cụ Phan. Phải nhận diện được âm mưu thâm độc của kẻ thù, chúng ta mới thấy được hết sự bất hợp tác, nỗi khinh bỉ đến tột bậc của Phan Bội Châu đối với Va-ren trong sự im lặng một cách lạnh lùng ấy. Trơ trẽn và kệch cỡm, tay trái thì nâng cái gông to kềnh đang xiết chặt Phan Bội Châu trong nhà tù ảm đạm, Va-ren hùng hồn tuyên bố: Tôi đem tự do đến cho ông đây! Chỉ có tài năng và tư tưởng tầm vóc Nguyễn Ái Quốc mới có thế dựng lên một bức tranh bi hài và đầy tính châm biếm như thế. Tự do là vô giá, là thứ quyền thiêng liêng của mỗi con người mà tạo hoá ban cho họ. Nhưng đối với Va-ren, nó lại trở thành thứ hàng hóa để mang ra mà mặc cả với Phan Bội Châu. Bộ mặt của kẻ luôn tỏ ra mình là đấng cứu thế, là người đi ban ơn đã bị vạch trần. Còn gì lố bịch hơn khi biết rõ tâm hồn cao thượng và cuộc đời hi sinh nhiều nguy nan của cụ Phan mà Va-ren vẫn hồ đồ đem thứ tự do nửa vời đánh đổi lấy lòng trung thành của Phan Bội Châu bằng luận điệu mị dân thâm độc. Cái viễn cảnh hắn vẽ ra về một xứ Đông Dương tốt đẹp, một quốc gia tân tiến lớn chẳng thể nào mua chuộc nổi cụ Phan. Con người chịến đấu cả đời vì lí tưởng độc lập dân tộc như Phan Bội Châu thì chẳng gì có thể khuất phục nổi ý chí kiên cường, bất khuất của cụ. Nhất là khi kẻ đi thuyết phục chi là tên phản bội nhục nhã, không xứng đáng để cụ nhìn dưới nửa con mắt. Đã là phản bội thì những tấm gương mà hắn nêu ra cũng không kém phần nhơ nhớp và bẩn thỉu. Cũng rặt một lũ phản bội nhục nhã, từ Tôn Nguyễn Bá Trác đáng khinh đến Guy-xía-vơ, A-lếch-xăng, A-ri-xtit, An-be, Pôn và Lé-ông bên Pháp. Những lời nói của Va-ren hình như lọt vào tai Bội Châu chẳng khác gì nước đổ lá khoai. Vậy là đã rõ lẽ thường. Khi ta còn quát tháo, còn thét mắng một người là khi ta còn công nhận sự tồn tại của người ấy trước ta. Nhưng một khi, người đó hỏi ta chẳng buồn trả lời, người đó nói ta không thèm chú ý thì có nghĩa là sự hiện diện của họ đã chẳng có một chút giá trị hay ý nghĩa gì với ta nữa. Và sự im lặng của Phan Bội Châu ở vào trường hợp đó. Khi sự căm ghét và coi thường, khinh bỉ trong lòng cụ với Va-ren vượt quá giới hạn thông thường thì trước mắt Phan Bội Châu, hắn chẳng khác nào một con rối, một tên hề đang cố diễn thứ trò nhảm nhí vô ích mà chẳng khiến người xem bận tâm.

Qua sự im lặng đó, chúng ta thấy sáng lên ở Phan Bội Châu phẩm chất vô cùng cao quý của một bậc vĩ nhân. Nhân cách ấy, tâm hồn ấy dù đã đã được tác giả ngợi ca ngay từ đầu cuộc chạm trán với những từ ngữ biểu lộ sự tôn kính hết mực là đáng, là bậc, là vị. Đến tên kẻ thù tàn ác cũng phải thừa nhận và xin được bày tỏ tấm lòng rất mực quý trọng. Nhưng cho đến hết màn độc thoại của Va-ren, người đọc mới thực sự hiểu vì sao cái im lặng dửng dưng của cụ Phan làm cho Va-ren sửng sốt cả người. Phải chăng trước một bậc vĩ nhân như thế, kẻ tiểu nhân Va-ren lại không tự cảm thấy mình nhỏ bé tầm thường làm sao? Đó là nhân cách bất khuất hiên ngang của người anh hùng, cũng là sự tỉnh táo, ý thức cảnh giác cao độ trước miệng lưỡi giả dối của kẻ thù của người chiến sĩ. Im lặng trong trường hợp này cũng là một cách, một hình thức chiến đấu.

Dưới ngòi bút sắc sảo, độc đáo của một nhà yêu nước, một chiến sĩ cách mạng, một chiến sĩ, một nhà yêu nước vĩ đại khác của dân tộc đã hiện lên sáng ngời vẻ đẹp cốt cách, phẩm chất cao thượng. Có lẽ, dùng lời nhận xét của  một người Pháp khác đối với Phan Bội Châu để nói về Người là ý nghĩa hơn cả: Dẫu tôi là người Pháp, đối với Phan Bội Chân, tôi cũng phải hâm mộ. Tôi hâm mộ là hâm mộ cái thân thế quang minh, cái tinh thần cao thượng, cái nghị lực bất di, bấl khuất đã chứng tỏ ra trong các việc làm của đời Phan… (Bô-na).

Loading...

Bài viết liên quan