Dựa vào bài “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” của Hạ Tri Chương, em hãy nói lên cảm nghĩ của mình.

Đánh giá bài viết

Đề bài: Dựa vào bài “Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê” của Hạ Tri Chương, em hãy nói lên cảm nghĩ của mình.

Loading...

Quê hương là nơi chôn rau cắt rốn của mình. Người ta có khi phải xa quê mới hiểu lòng quê là sâu sắt lắm. Xa quê, dù nỗi nhớ có cồn cào đến mức nào thì người ta cũng có cách để bày tỏ. Thế nhưng đặt chân về đến đúng quê mình mà lại bị coi là người xa lạ thì nỗi đau ấy mới thực sự lớn hơn. Đọc bài thơ Ngẫu nhiên viết nhân buổi mới về quê ta hiểu và cảm thông với Hạ Tri Chương khi ông rơi vào hoàn cảnh nhói đau như thế.

Hạ Tri Chương sinh sống, học tập và làm quan trên 50 năm ở nơi chốn phồn hoa đô hội Trường An. Lúc xin từ quan ông mới chống gậy về bái lạy quê nhà. Đặt chân về đến đúng cổng làng, nơi ngày xưa mọi người tiễn biệt mình đi, nhà thơ bùi ngùi hạ bút:

Khi đi trẻ, lúc về già

Giọng quê vẫn thế, tóc đà khác bao

 Hai câu đầu là hai câu kể người, kể việc. Nó ngắn gọn nhưng đầy đủ. Mấy chục năm xa cách dồn tụ lại trong hai câu thơ ngắn ngủi. Câu đầu bị chặn bởi hai mốc thời gian, còn lại trải qua một khoảng mênh mông ở giữa. Trong khoảng 50 năm ở  giữa hai mốc thời gian ấy có thể thỏa chí hình dung bao nhiêu phong ba bão táp đã đến với một con người. Những bon chen trong cuộc sống làm mái tóc của người khách pha sương. Mái đầu của kẻ li hương rất giàu sức gợi. Nó vừa là dấu hiệu của thời gian,  tuổi tác vừa là dấu ấn của một cuộc đời. Và biết đâu trong muôn ngàn sợi bạc ấy, người ta tìm thấy những sợi bạc vì nỗi nhớ quê hương?

Trong hai câu đầu, chú ý đến cụm từ hương âm vô cải ( giọng quê không thay đổi). Nếu người ta cần một cái gì đó để kiểm nghiệm cái thủy chung son sắt của kẻ lữ thứ kia thì hãy chỉ cần nghe giọng quê của con người ấy. Ý thơ ngắn gọn mà sâu sắc. Mấy chục năm là một khoảng thời gian không ngắn chút nào thế mà cái tình đối với quê hương của Hạ Tri Chương vẫn không hề thay đổi.

Cái tình đối với quê hương của nhà thơ là như thế. Thế nhưng hai câu thơ đầu đầy tự hào thì hai câu thơ sau đến đột ngột, ngậm ngùi và xa xót biết bao:

Trẻ con nhìn lạ không chào

Loading...

Hỏi rằng: Khách ở chốn nào lại chơi?

Một tình huống thật quá bất ngờ, hóm hỉnh mà xót xa, thấm thía. Nhìn lũ trẻ cười vui với câu hỏi đầy ngây thơ và ngoan ngoãn, lòng tác giả lại cồn lên bao nỗi nhớ niềm thương. Hóa ra mình không còn trẻ nữa. Không biết ở cái làng nhỏ bé này còn bao nhiêu người có thể nhớ mặt và gọi đúng tên ta? Sao ta đang muốn tìm về một cái gì ấm áp mà không tìm được? Đặt chân về đúng mảnh đất yêu thương ta không hề thấy lạ. Ta vẫn thủy chung và son sắt như xưa vậy mà sao quê hương đang nhìn ta với một con mắt lạ lẫm, hững hờ?… Những dòng suy nghĩ của nhà thơ cứ theo cái mạch ấy mà chảy cùng với câu thơ mà ý nghĩa còn đương bỏ ngỏ. Trước câu hỏi ngây thơ của trẻ nhỏ, lòng tác già bùi ngùi một nỗi xót xa.

Từ hai câu thơ đấu đến hai câu thơ sau là cả một sự đổi thay rất lớn. Người lữ thứ vốn là kẻ chủ nhà thế mà tự nhiên đột ngột biến thành người không quen biết; từ một người con hí hửng về làng ôm trong lòng bao nỗi nhớ niềm thương, nay hóa ra thành người ngơ ngác và xa lạ. Hai câu thơ kết thúc hụt hẫng chơi vơi. Nỗi buồn của tác giả cũng từ đó mà mênh mông lan toả biết nhường nào.

Bài thơ của Hạ Tri Chương khiến người đọc không khỏi bồi hồi, xúc động. Bốn câu thơ ngắn gọn mà ý tứ cô đọng, hóm hỉnh, sâu xa. Tình quê của tác giả không ồn ào mà vô cùng tha thiết, rất kiệm lời mà ý nghĩa của nó khiến chúng ta không thể không cảm thấy rung động, xót xa.